DI GIOVAN BATTISTA ODIERNA 
41 
« teria, (et magnitudo ejus, magnitudine apponendae sphaerulae proportione re- 
« spondeat) conficiatur, cujus concavitas angulam semirectum complectatur; ap- 
« teturque transpicuus orbicalus juxta centrum concavitatis ejus ea ratione 
9 reclo. « Mox persistente vase conico , oculi acies per limbum, seu circonfe- 
« rentiam conice basis circumducatur , jam enim igneus quasi undique fulgor 
« variis tinctum coloribus fulgente sole, ex orbiculi irradiare videbitur, praeser- 
« tim ubi oculus semiclausus circumductus fuerit, caeruleum, viridem, citrinum, 
« et purpureum radium, si hinc inde tantillum ducatur, circumspectabit. Quibus 
« experimentis videre liceat angulum hujusmodi coloratae reflexionis a sole per 
« orbiculum pervium ad oculum, perpetuo dimidium semiquadrantis admittere^ 
« et Radius undique in circuitum elfulgere , superest ut etiam id Theorice de- 
« monstratur, disquirendum est nam undenam id fiat, ut Angulum semirectum 
« coloratae lucis reflexio admittit. 
« Digressio ad rei arduitatem demonstrandum. Quam facile est enim ita id fieri 
« cognoscere, difficillimum autem per quod ita fieri intelligere, praesertim in 
« productione iridis, cujus reconditas causas, nullus disquisite indagasse videtur. 
« Latent enim sub minimo, quod nemo excogitavit. 
9 verso. « Plurimi quidem, vel innumerabiles, scientificie de iridis natura scrip- 
« titaverunt, sed arcanas ejus causas nullus penitus explicavit, neque fortasse 
« attinxit. Profecto Maurolicus noster maxime omnium rem ipsam attinxit , sed 
« universas causas non discoperuit, duplicis nam iridis causas, valde recunditas, 
« prorsus ignoravit, et nisi duce Natura ad id, quod accuratissime indagare co- 
« nabar, equidem appulissem, res fortasse adhuc sub tenebris delitisceret tanta 
« est enim, ingentis Naturae miraculi causarum abstrusitas, quanta mox ex ar- 
« duitate Lemmatum, quae hie apponere libuit explicabitur. 
Lemma Primum. 
« Ut autem tanti miraculi causae nos non lateant , cum binae fiant a quovis 
« orbiculo pervio coloratae fulsiones (prout habet septimum suppositum) cum 
« physice turn et geometrice qua ratione id fiat accuratissime disquirendum sit. 
« Quam igitur omnium radiorum e radioso corpore ,~qui et infiniti esse pos- 
« sunt, emanantium, qui super quodvis planum perpendiculariter indicit, solus 
.< vehementissimus; languidissimus vero qui et obliquissime defluit, existat, prout 
« habeant corollaria secundae propositionis. Ideo omnium radiorum e sole vel 
« quovis lucido effluentium, et in ambitum oujusvis orbiculi incidentium, solus 
« is qui hinc inde rectos angulos admittit, efficacissimus evadit ; atque id circo 
«maxime patulus illi aditus efficitur, ita ut universam sphaerulae crassitiem 
((penetrans directe , vel in infinitum producatur , reliquem vero, qui magis a 
« perpendiculari recedunt inefficaciores tint, et qui remotissimi sphaerulam tan- 
« gentes defluent inefficacissime 
Considerando i raggi estremi che incontrano tangenzialmente la sfera o glo- 
11 
