CordiiCdmii 
ufis. 
5pg A N D R E AE V E S A L I I B R V X E L D E N S I S 
magnes familiaritatc qualitatis fcrrum truhit:quid nancp famitiaritis eft cordi ipfo acrc,ad infri 
gcrationcm&calorisnatiuicnutritioncmfdcindcetiamfanguincutilius& benigniusnihil,ad 
Siwflricor- enutritioncmac fpiritumuitalcm rcftaurandum ccnfetur/ Siniftcrcordisucntriculus,qu6d ' 
dn iirmriciili fpjritum uitalcm prxcipue contincat, & coficiat, acrcmq!amplc(f}atur,dilTciflionis profeflbri- gurV° 
uji^ij-cofiru fnirituofus aercus'ucnuncupatuscft. Hictanto ' craffioribuscxcordis fubftantialatcri- d Pruii 
ctiofin mtto, f r t r r 1 ry iia 
bus quam dcxter uentriculus,colntuitur, quanto matcria quam iplcinclulam lcruat, Icuior,ra ""ri- 
riorq!,& cuaporatu promptior,uclociorqpillacft,quam dextriiinfehabcre diximus. Eadem 
cnim eft laterum horum uentriculorum in craflitic ob cotcntam in ipfis matniam ratio,quam 
iii uenxartcrixq; tunicis cflc aliquado comemorauimus. quanquam etiam fortaflis humanx 
machinx architccflus^finiftrum cordis ucntriculum cranjonbus latcribus etiam coftitucrit,ut 
ille laterum grauitate fanguinis in dcxtro ucntriculo cotenti copiam pcnfaret. Minus cnim fan 
guinis in finiftro ucntriculo afleruatur, cftcp is plcrunquc tcnuior & fiauior , quanqua interini 
quandoq!econtrariocraflriorrigid:orq;apparcat,calidiorucr6fcmpcr.Porrorcliqua quxad 
huius ucntriculi partium ufusenarrationcm rcquiripoftint,cxdcxtri ucntriculi cnarrationc 
nonimportunepctentur. Qucmadmodumenimdcxtcrex caua fanguincm trahit,itaquoquc 
finifter aerem ex pulmone in ' artcriam uenalc.m attradlum, adfe dilatato corde allicit,illocp ad '/^'^' ' 
caloris innati rcfi'igerationcm & fubftantixipfius enutritionc,fpiritum^ uiialcm utitur.hunc 
acrem excoqucns & pra-paransi ut is una cum fanguinc qui ex dextro ucntriculo in finiftrum 
pcr ucntriculorum fcptum copiofius rcfudauit,in niagnam artcriaiTi,totumc]jadeo coipus dc- 
icgari poflit.Qii^dautem ciufmodialterationibus,cordis caroinfigni artificio a rerum coiv 
ditorcadiuftitiam tempcratapra:ficiatur,quoad diuinain hominis labricam cognofccrc poflS 
mus,fatemur. Cxterum fi qux fuliginofa rccrcmcnia ex hac acris in finiftrum uentriculum di- 
Veiulisdru- ijtjtQcordccontraclicmutationc^ipfoqiinnatocalorcproducanturjCarurfuspcrartcriamuc 
rMcorpmi ^^^^^^.^^.^^^^^^ ^^y^^ in pulmoncm cxccrni aibitramur. Atquc ca potiflimum artcrixucnalis 
corporiseft ratio, namcontinuo indefeftecpaercmcx 'afperxartcrix ramis, ipfocj! adeopuL ^1^^"^' 
mone in fe alTumerc debebat,& rurlus fuis motibus cordis rhy thmis corrcfpodentibus,ftiligi 
nofas ciufinodi rcliquias in alpcra; artcrixramos propellcre : quod fanc difticulter admodum 
fccifltt, nifi corpus tenuius rariusqj alijs aricri] s nacla fuiflct. Nam etfi hx cundc cum rcliquis 
partibuscorporisufum prxftct,inquohxccordi accomodacenfcnir,notamcn artcrixpro 
ipfaruni molc tantum aerem qui illis non per occultos mcatus,fcd per patctcs in ipfis cauitates 
a corde una cuni fanguine oHcrutur, affumcrc^rurfuscp propellerc, ac arteria uenalis dcbcbat, 
adeo lane ut hxc ncccflario tcnui & uenarumcorporc confirmata fit.Qiianquam natura intC' 
rim adco fux fccuritati atqucpoflibilc fuit, prouiditiquippc longum ex finiftro uentriculo ad 
pulmonem dudlum^qui ipfi nocuus fuiflct)prxcaucns,ftatim in ipfo ortu eam diuifit,atc]5bre 
uifnmoprorfusdudlu illamin pulmonem digcflJit, ut hxcilicopulmonisfubftantiaundique 
fulFulta,implicitaqj,a ruptionis pcriculo fecurior cuaderct.Deinde & ex ipfius corporis lenui- 
tate,quam Natura nifi illa inaximcindiguiflct^facile uitaflct,alius ufus accedit,pulmonis nutri 
tioniaccommodus.namhxcartcria,utreIiquc totiuscorporis(prxierafperam)omncs,fan. 
guine tenuiaclpirituolo oppleta,ctiam pulmoni idoneum fuppcdiiat fanguinem, id pulmoni 
fupplcns, quodnimium leuera rigidacp artcrialis uena ob eorporis fiii cra(Titicm,& languinc 
quoq) minus quam artcrix ucnalis fanguis,lcucm acrcumcp, pulmoni denegabat. Porro '■' fini i^h"-^- 
Smjlrct cor ftracordisauriculaucnofxarterixadnaia,idcmprorfusofticium huic&finiftrocordisfinui ' 
" ^ iijm prxftat,quoucnx &dcxtrocordisucntriculodextramauriculamufuicflcdiximus:&finiftra 
auriculatantominoricauitatedonatur,quantoctiamarterix ucnalisorificium, cauxorificio 
anguftiusuifilur.Dcindeaeretiamipfo languincfcquacioreft,ade6ut&haequocpoccafione 
finiftraauriculaiurcminordextracrectur. Nam quumacrita prompteaitrahatur,notantum 
periculumcratcxattra(ftionisimpctu(quipotiflimumuacu!fugaaerem trahit)ucnofxarteric 
corpus,iia atque caux couclli. Quod autcm finiftra auricula pro ipfius molc paulo carnofior 
ac periiidc ciiam craflior & pinguior,& ad motum minus Icquax quam dexoaauricula ccrna 
tur,argumcnto quoquc eft, ad quandam matericrum pra'paraiioncm auriculas cordifamula- 
MthdmiU: ri,& auriculas ipfas proportionc quandam cum cordis finibus fortiri. Porro ut auricularuni 
ritutndUsdr' r r ■ - r -r ■ ■ !■ 1 I r ■ i i- 
trrid: tyvid, par ulus clt, iia etiamfiniltri uentriculi membranulxulupenitus cum dextriucncrieulimcm- 
gnd: drttrid: branulis conucniunt." Dux cnim uenalis artcrix orificio commiflx, ac introrfum in cordis ^ 6fi-^>^- 
"fi'- uen triculum dcductc, cordc quidem dilalaio airrem ex uenali artcria in uentriculii fcrri admit» 
tuntjipfarum fibris propter cordis mucroncm ucrfus bafim in dilatalione magis adduclum la 
xaiis, ipfisqj mcmbranulis ad uentriculi laicra concidcntibus . Qim autem cor conftringitur, 
obftaculo liiiit, neacr rurfus iii uenalem arteriam ruat, irritusqi cordis laborefiiciatur.quan- 
quam 
