3 1 
Institutiones Rei Herbari £. 
a Mattb. in E - Jottrinaj Ungulatis, qui a Pifxs magna cum omniu laude medicam materia 
1 jl ' raulcis jam annis profefius eft Js autem etfi nihil ediderit, praeftantium tamen 
virorum Ctefalpini , Anguillarce , Maranthse, Mathioli, & aliorum vel prsece- 
ptor fuit vel amicus; nec folum varias plantas mittebat ad ipfos; fed fuam de 
his fententiam aperte declarabat.Qua in re non parum ad audtorum enuclea- 
tionemtk Rei Herbariae incrementum contulit. Primum Horti Pifani praefe- 
<5him fuille refert Caftellus. 
Mathiol-us. b Tridenti , ubi domicilium fixerat , inquit Thuanus, pefte abfumptus e fi: 
t> Unictn. ad ^ A , A r* • i 1 t* 
anu. i j 77 , ^anno i jy/.remis Andreas Mathioli/ spems nabilmima Etru- 
,, rire civitate Francifco Mathiolo &i Lucretia Bonninfegnia natus , qui annos 
„ciim fieculo numerabat, magni nominis medicus & imprimis famolo illo Bo- 
3J tanico opere toties reclnfo clarus. Longe aliter dc Mathiolo judicandum cen- 
feo; nam Archiater ille Caelaberis, etfi in antiquiorum ledtione apprime vcr- 
fatus efiecmlantarum tamen vulgarium adeo ignarus fuit,ut vix unam e non- 
gentis & ultra, de quibus locutus eft, accurate defcripferit aut depingi cura- 
verit. Nihil prorlus ex le cognovit , qua: ab aliis accipiebat , ad Diofcoridis 
e Matrh. Eri. verba protinus referens. c Nec negaverim, ut fatetor ipfe, plures ( reditus di- 
}3 xiifet omnes) me dediile plantarum imagines, quae ex ficcis plantis ad me tranfi 
J5 miliis delineari curaverim; fed affirmaverim etiam, quod aquae egelidae mace- 
J3 ratione contradas a ficcitate rugas adeo in iis extenderim, ut hac ratione redi- 
viva: &c parum admodum a viridibus diftantes viderentur. Quapropter non 
mirum fi florum & fructuum pidturae a naturali ftatu plerumque recedant. 
TjPidtori etiam vitio dabat, quod nonnullas ex his erant tallae. t! Ille enim Goritia 
sy Venerias profe£lurus,fufceptas ante plantas in itinere amifit. Quapropter ve- 
, 5 ritus ne ipfius aegre ferrem negligentiam, fi id refeiviftem, revocata in memo- 
,, riam Apii & Piltaci-as facie, illas memoriter delineavit & excidendas curavit, 
„non fine magna animi mei indignatione. Mathiolus pidtore fuo impudentior 
multas delineari juffit ex proprio marte ad Diofcoridis deferiptionem accom- 
> unodatas.Male autem excufari videtur a Maranta,qui e fi ftatuis inquit, ob an- 
tiquitatem mutilatis ex alieno marmore vel nafum vel aures , ut aliud raem- 
brum adjungere licet, quo pulchrior univerfa facies fpe£letur,tametfi incerti 
fimus an veram illius membri effigiem fuerimus aflecuti ; cur etiam depidlis 
plantis aliquid addere non liceat, quod vel viderimus, fed nunc ejus partis fa- 
,, cultas non fit ; vel non viderimus , duce tamen Diofcoridis deicriptione ac- 
,, commodemus, dummodo clariorem ita ejus cognitionem fore fperamus? His 
omnibus de caufis commentariorum Mathioli exemplaria, quas fupra triginta 
duo millia vendita feruntur, iconumfpeftaculo plures deledlarunt quam era- 
diernnr. f Sed quam indigne, ut ait Columna, pitSturis illis artificiose mutilis 
,, nos atque fe ipfum deceperit, pudet referre. Solebat etiam Mathiolus nonnullas 
icones fi£fcitias,tanquam Apelles poft tabulam, exponere,exploraturqs quid de 
„ his judicaretur, eafque fuppre(Tums,fi minus feliciter exciperentur. § Cujus pi- 
,, dturtCjobfervamibus Pena& Lobelio,cum eum puduilTet,poftremo de ultimis 
,, commentariorum interpolationibus curavit expungendam, nullam interim in 
„ hujus mifellae fubreptitiam locum fqffccic, ac ne yerbulum quidem fubdidit. 
lib ■ 4- ad Ma- 
ranttint. 
d Mattb. ibid. 
t Moranti E- 
fi/i. ad Mattii. 
f Cohimn, in 
i . fart 
g My. 2 17 . 
