36. 
NOTA OYER HET KLAPPERVRAAGSTUK. 
DOOR 
K. Heyne. 
De vraag wordt gesteld, of de klappertelende bevolking van Ne- 
derlandsck-Indië uit hare cultuur grootere voordeelen zou kunnen 
trekken, indien export van klapperolie in de plaats kon worden 
gesteld van dien van copra en — meer in het algemeen — , wat in 
het belang van de klapperteelt der bevolking zou kunnen worden 
gedaan. 
De eerste vraag kan, naar ik meen, nader tot hare oplossing 
worden gebracht, door na te gaan, hoe men in naburige landen meent 
van de producten van den klapperboom het grootst mogelijke voor- 
deel te trekken en de toestanden aldaar te vergelijken met die in 
Nederlandsch-Indië. Voor die vergelijking leent zich wel geen land 
beter dan Ceylon, waar naast een belangrijken uitvoer van copra, 
een niet minder belangrijke uifvoer van klapperolie staat. In 1903 
(jongere officieele gegevens zijn niet bekend) bestond de uitvoer 
van Ceylon voor een vierde van het totaal uit producten van den 
klapperboom. De waarde van de geëxporteerde copra en klapper- 
olie bedroeg respectievelijk 7.500.000 en 11.000.000 roepyen. 
Reeds dadelijk moet ik wijzen op een hoogst belangrijk ver- 
schil tusschen de Ceylonsche en Indische toestanden. Hier is het 
uitsluitend de inlander, die de cultuur drijft en het product voor 
de Europeesche markt bereidt : op Ceylon heeft de Europeaan 
beide binnen den kring zijner bemoeiingen getrokken. Voor de 
vergelijking die ik tusschen beide landen wensch te maken, is dit 
een voordeel. Immers, waar beide indmtrieën op Ceylon naast 
elkaar bloeien, mag worden aangenomen, dat daar de Europeesche 
markt nauwkeurig wordt geobserveerd, zoodat van alle fluctuaties 
van de marktprijzen partij wordt getrokken. Is in den uitvoer 
van het eene product een beslist voordeel gelegen boven dien van 
