— 57 — 
■lossen, doch mijn reeds geringe hoop, dat een handelshuis genegen 
zou worden bevonden mij betrouwbare gegevens te verschaffen, 
bleek nog te hoog gespannen te zijn geweest. 
Ik heb mij om inlichtingen gewend tot de eigenaren van eeno 
groote klapperolie-fabriek in de Buitenbezittingen (volgens opgave) 
van een capaciteit van 20.009 kilogram olie per dag, die te- 
vens copra uitvoeren. Gegevens, door die eigenaren verstrekt, 
zouden voor mijn doel van groot belang zijn geweest, daar de fa- 
briek is gevestigd op eene plaats in de Buitenbezittingen, waar 
de productie-voorwaarden zoo gunstig zijn als vermoedelijk ner- 
gens op Java. 
De bedoelde eigenaren schreven mij echter op 9 Maart ao. po. 
dat zij tot hun leedwezen de gevraagde opgaven niet konden 
verstrekken. 
„De redenen hiervan zijn, dat het ons een vrij belangrijk ka- 
„pitaal en zeer veel tijd en moeite heeft gekost, voor en aleer wij 
„zoover waren als wij thans zijn, d.w.z. met succes met de Sin- 
„gapoorsche oliefabrieken konden concurreeren. 
„Er bestaat toch bijna geen literatuur omtrent deze branche van 
„industrie en wat nog hier en daar verspreid gevonden wordt, is 
„zoo onvolledig, dat men eerst in de practijk en dan soms nog 
„met schade en ten koste van ontzaggelijk veel inspanning ervaren 
„en leeren moet, wat eigenlijk de finesses dezer industrie zijn”. 
Omtrent het vinden van nieuwe afzetgebieden voor klapperolie, 
zijn genoemde Heeren zeer pessimistisch gestemd en verklaren 
kortweg, dat het niet mogelijk is, om met voordeel een deel der 
klappers, die nu van hier worden uitgevoerd in den vorm van 
copra, in Iudië te verwerken tot olie en boengkil. 
„Het afzetgebied der olie bepaalt zich toch bijna uitsluitend 
„tot de inlandsche markten van Nederlandsch-Indië en aangrenzende 
„landen. Geschiedt de verscheping naar ver verwijderde streken, 
„dan wordt alle winst geabsorbeerd door de hooge vrachten. 
„Afgescheiden hiervan is het een feit, dat thans reeds in Indië 
„en in de Engelsche koloniën meer olie wordt gefabriceerd, dan 
„de consumptie behoeft, terwijl wegens de hierboven aangehaalde 
„reden geen nieuwe afzetgebieden kunnen worden geëxploiteerd. 
„Onlangs nog werd te Singapore door een consortium van zeer 
„vermogende Chineezen een groote fabriek van klapperolie op- 
„gericht. Thans, nu deze fabriek in werking is gesteld, blijkt dat 
