— 60 — 
„koffie de olie tot zich en een groot deel van de onderste koffie- 
„laag wordt door de olie wankleurig gemaakt, hetwelk dan 
„olieschade” wordt genoemd. Bij olie in ijzeren kisten heeft men 
„hiervan geen last, maar daarin ontkleurt de olie licht.” 
Dat het werk, waaruit ik citeer, verouderd is, doet aan deze 
lastige eigenschap van klapperolie niets af. 
Ook de directe aanraking van koopmansgoederen met klapper- 
olie wordt zeer gevreesd. Bekend is, dat klapperolie een zeer 
groot doordringingsvermogen heeft en dat lekkage der vaten bij 
vervoer over zee nimmer geheel te voorkomen is. Schade, door 
olie aan bijgeladen goederen toegebracht, zal bijna altijd komen 
voor rekening van den vervoerder en, ingeval ten gevolge van een 
of ander ongeval het ruim water met de daarop drijvende klapper- 
olie mocht rijzen, zou de beschadiging enorm kunnen zijn. Deze 
risico waartegen de vervoerder zich moet dekken door een hoogere 
vracht, kan nu alleen worden ontgaan, door in het schip een spe- 
ciale oliedichte afdeeling af te zonderen. 
De Voorzitter vervolgt: 
„Te Colombo, waar het olievervoer in omvang weinig van het 
„copravervoer verschilt, is de vracht voor copra 27/6 per ton 
„van 12 cwt tegen die van olie 25/-per ton 14 cwt en, indien 
„van eenige haven op Java een groot olievervoer plaats had, zou- 
„den de vrachten voor olie en copra van Java elkaar ook wel 
„naderen. Intusschen is op Java de uitvoer van de producten niet 
„zoo in enkele havens gecontreerd als op Ceylon, en leent olie 
„zich ook slecht voor vervoer op doorconnossi'ment, omdat het 
„moeilijk is een tweeden vervoerder te vinden, weshalve ik verwacht, 
„dat nog wel langen tijd de vracht van Java voor olie hooger zal 
„zijn dan die voor copra.” 
Waar hier gesproken wordt van vervoer op doorconnossement, 
ligt het zonder twijfel in de bedoeling, om aan te duiden, dat de 
Europeesche lijnen moeilijkheden ondervinden met de doorzending 
van olie naar havens, die zij niet zelf aandoen. De copra toch, 
wordt voornamelijk verscheept naar Marseille, Amsterdam, Rotter- 
dam, Hamburg en Bremen, voor een deel ook naar Geuua, San- 
tander, Bilbao, Antwerpen, Liverpool, St. Petersburg enz. Indien 
invloeden van buiten af, zooals de heffing van invoerrechten, daar- 
op niet al te zeer influenceeren, zou te verwachten zijn dat, even- 
tueel de olie in hoofdzaak op de zelfde markten zal worden gebracht 
