— 61 
en de hooge eischen, die de tweede en verdere vervoerders stellen 
voor het transport van olie naar de eindbestemming vanaf de ha- 
ven, waarin hun het vervoer moet worden overgegeven, zal vol- 
gens genoemden Voorzitter, remmend werken op de verlaging der 
vrachten voor olie van Java (lees: van Ned.-Indië). Dit is dus 
het gevolg vaD de afgezonderde ligging van deze koloniën, waarop 
ik hierboven doelde. 
Omtrent de verpakking wordt mij verder het volgende geschreven : 
„Ik geloof niet dat hier op Java hout wordt gevonden, waar- 
„uit fusten zijn te maken, sterk en dicht genoeg voor het vervoer 
„van olie, zoodat het fust moet worden ingevoerd, evenals voor 
„arak. De huidige prijs van een araklegger van ongeveer 6(10 
„Liter inhoud is ruim f 'óO .— , zoodat het fust ongeveer 5 cent 
„per Liter olie kost.” 
Dat in Indië geen hout, geschikt voor olievaten, voorkomt, zal 
door deskundigen wellicht worden tegengesproken. Daar zulk 
hout echter niet in den handel is, is practisch het resultaat het- 
zelfde. Het is mij niet bekend of men niet gebruik zou kunnen 
maken van uit ijzerblik vervaardigde vaten, zooals in Europa ge- 
bezigd voor het vervoer van petroleum. Informaties, te Colombo 
ingewonnen, zouden hieromtrent echter dadelijk licht kunnen ver- 
schaffen. In verband met de hiervoor weergegeven meening van 
Stapert omtrent het gebruik van „ijzeren kisten”, zou voorzichtig- 
heid zijn aan te bevelen. Zuivere klapperolie, zooals Vegetalioe, 
komt in blikken in den handel. 
Deze beschouwingen zijn als volgt te resumeeren. 
1°. Zoowel door de omstandigheid, dat de klappercultuur daar- 
op groote schaal door Europeanen wordt gedreven, als door een 
vrachtpeil, dat klapperolie in gunstiger conditie stelt dan copra, 
schijnt Ceylon beter dan Nederlandsch-Indië, in staat, om klapper- 
olie uit te voeren. Nochtans blijkt uit de uitvoer-statistiek van 
Ceylon, dat de verhouding tusschen de exporten van copra en van 
olie aan sterke schommelingen onderhevig is, wat daardoor zou 
kunnen worden verklaard, dat de eischen van de Europeesche 
markt niet constant zijn, zoodat perioden, waarin olie met grooter 
voordeel van de hand kan worden gezet, afwisselen met perioden „ 
waarin copra beter rekening laat. 
