— 79 — 
topt. De dikte groei is echter niet langzaam ; een boom 
kan 1 jaar na uitplanten, als éénjarige stump op 3 voet 
boven den grond een omtrek van 75 tot 100 m.M. heb- 
ben, en gedurende de eerste jaren 100 tot 125 m.M. per 
jaar in oratrek toenemen, als er geen tusschenplantingen 
zijn. Voor de middellijn van de kroon, kan onder gunstige 
omstandigheden op 10 jarigen leeftijd 30 en op 20 jarigen 
leeftijd 40 voet gerekend worden. Deze getallen zijn na- 
tuurlijk aan sterke schommelingen onderhevig en zullen 
meestal, waar de Hevea in thee- cacao- of koffietuinen 
tusschengeplant is, lager zijn. 
Aangaande de plantwijdte werd in een vorige aflevering 
van dit tijdschrift 1 ) reeds een en ander medegedeeld, waar- 
uit bleek, dat hieromtrent nog geen vaste gegevens bestaan ; 
alleen kan als vaststaand aangenomen worden, dat, waar 
Pararubber als tusschencultuur gedreven wordt met over- 
jarige gewassen, zooals koffie of cacao, het plantverband 
veel ruimer genomen moet worden dan wanneer het een 
alleenstaande cultuur is. 
Het planten geschiedt gewoonlijk met stumps van 9 tot 
12 maanden oud; het heeft een goede uitwerking op de 
jonge planten, wanneer men de bedden een voorafgaande 
bemesting van stalmest en bladaarde geeft; ook moeten 
zij vooral goed gedraineerd zijn. Te dicht planten op de 
bedden is af te raden, daar dit lange dunne bibits geeft 
en hoe steviger en dikker de stumps bij eenzelfden leeftijd 
zijn, hoe voordeeliger. Afgaande op de ondervinding in 
den Cultuurtuin te Buitenzorg opgedaan, zou ik zeggen, 
dat een afstand van 45 c.M. in het vierkant op de bedden 
niet te groot is. Sommige leggen de zaden in mandjes 
uit, en planten over zonder inkorten ; goede resultaten 
zijn hiermede ook op Java bereikt, vooral waar de om- 
standigheden het medebrengen, dat betrekkelijk jong in 
de tuinen uitgeplant moet worden. Men dient er echter 
1) Teysmania Deel XVII afl. 10 en 11. 
