— 108 — 
plaren wonnen het in den strijd, en groeien weldra hoog 
boven de anderen uit. Ongeveer drie maanden na het 
uitzaaien zijn deze 7 a 8 c.M. hoog en daarmede groot 
genoeg om uitgeplant te worden. Men trekt hen daartoe 
eenvoudig uit, maakt er dus zoogenaamde tjaboetan van. 
Hunne plaats wordt zeer spoedig ingenomen door de 
achterblijvers, die nu ruimte gekregen hebben en zich snel 
ontwikkelen. Zoodoende kan men langen tijd van eenzelfde 
kweekbed oogsten en is dit meestal zeer productief; wat 
echter als gemiddelde opbrengst per M 2 kweekbed is aan 
te nemen, kan niet met zekerheid gezegd worden ; daarvoor 
is deze te wisselvallig.” 
Volgens van Romburgh *) kan men de gambir op de 
volgende wijze gemakkelijk door stekken vermenigvuldigen. 
„Men snijdt de jonge, nog groene scheuten, die zich op 
de takken van oude gambirstruiken ontwikkelen, ter lengte 
van twee geledingen met een scherp mes schuin af en 
zet ze, na de grootere bladeren half afgeknipt te hebben, 
in potten. 
Aanbeveling verdient het, in een grooteren pot een 
kleineren omgekeerd te plaatsen, de ruimte tusschen de 
beide potten met goede tuinaarde te vullen en daarin de 
stekken te steken. Na ongeveer 14 dagen ziet men aan 
de wondvlakte reeds sterke callusvorming, en spoedig 
daarna beginnen zich worteltjes te vertoonen. 
Bij droog, winderig weer moet men de stekken met een 
glazen klok bedekken of de potten in eene kist plaatsen, 
die met een glasplaat gesloten wordt. Na ruim een maand 
kan men dan bij gunstig weer de verkregen plantjes uit- 
planten.” 
Hieraan moet nog toegevoegd worden, dat de gambir een 
vochtig klimaat, zonder uitgesproken droogte noodig heeft. 
In den Riouw-Archipel is de cultuur uitsluitend in handen 
van Chineezen en heeft altijd samen met peper plaats. 
1) l. c. UI, bl. 850. 
