— 126 — 
voorbaat te beantwoorden. De Moluksche Handelsvennootscbap te 
Menado bezit een inrichting voor het drogen van copra te Talisse, 
waar de vruchten van eigen aaplant worden gedroogd. Op 1 April 
schreef mij de Hoofdagent van genoemd bandelslichaam, dat goede 
bereiding van de copra meer en meer wordt geapprecieerd, en tegen- 
woordig, voor het bereiden van vegetaline, f 2. — per 100 kilo meer 
wordt betaald voor copra, die niet met rook in aanraking is ge- 
weest. Dit levert geen maatstaf op om te beoordeelen hoeveel het 
product van een drooghuis in het algemeen meer opbrengt dan 
copra, en in geen geval bedraagt die opbrengst f 1.25 per picol 
meer. Ik heb mij geheel onthouden van het maken van specula- 
tieve becijferingen en geef dus hetgeen volgt alleen en uitsluitend, 
om misverstand te voorkomen. Gesteld dat de gewone handels- 
copra uit de res. Menado 15 pCt. water bevat, en dat de Moluksche 
Handelsvennootschap haar product indroogt tot een watergehalte 
van 7 pCt., dan zal uit eene hoeveelheid klappers, waaruit 1 picol 
handelscopra wordt gemaakt, 92 katties Moluksche copra zijn te 
bereiden. Gesteld verder, dat de handelscopra f 9. — per picol op- 
brengt, dan wordt voor 92 katties goede copra gemaakt 0.92 maal 
f 10,25, dus f 9.425. De premie voor goede bereiding zou dus be- 
dragen ongeveer 4.7 pCt. van den plaatselijken prijs van de copra. 
Ik herhaal echter, dat deze becijfering niet beoogt eene practi- 
sche oplossing van de vraag te geven, want ten eerste berust die 
op het aannemen van fictieve cijfers voor het gemiddeld waterge- 
halte, en ten tweede is buiten rekening gelaten de factor, dat de 
copraprijs wordt beheerscht door de marktnoteering in Europa en 
dat daar betaald wordt, niet overeenkomstig het ingeladen, doch 
overeenkomstig het uitgeleverd gewicht, zoodat ook nog buiten 
beschouwing bleef, de indroging gedurende de reis. 
Alvorens van de copra- en oliebereiding af te stappen, wensch 
ik nog een oogenblik de aandacht te vragen voor de bereiding van 
cocos-boter, waarbij ik gelegenheid heb om de Indische copra te 
stellen naast het product van andere landen. 
Naar aanleiding van een verzoek om toezending van een monster 
van het welbekende klappervet, schreven de Heeren Raus & Co 
te Marseille „dat het vaste reuklooze klappervet te Marseille wordt 
„vervaardigd door twee fabrieken, en in den handel wordt gebracht 
„onder de benamingen Yegetaline en Cocose. Andere fabrikanten 
