— 127 — 
„te Marseille zijn er niet in geslaagd om dit artikel met voordeel 
„te bereiden, omdat de cocosboter het product is van de eerste persing 
„der copra. Na die eerste persing blijft er nog een belangrijke 
„hoeveelheid olie in de pulp over, waaruit men tweede soort olie 
„maakt. De moeilijkheid is nu daarin gelegen, om die 2de soort olie 
„te plaatsen, iets wat voor de groote fabrieken, die zich niet uit- 
fluitend bezighouden met het bereiden van klapperboter, geen be- 
„ zwaar bleek. 
„Yoor de fabricatie van vegetaline en cocose kunnen niet alle 
„soorten copra worden gebruikt. Aangewend wordt copra van Ceylon, 
„Malabar, Venezuela en Mozambique. Men zou hoogstens Ceijlon 
„of Malabar kunnen vermengen met prima qualiteit Java, maar 
„Philippijnen en Molukken-copra worden voor de boterbereiding 
„niet geschikt geacht. In welke verhouding vermenging zou kunnen 
„plaats hebben, is een kwestie van techniek, waaromtrent wij geen 
„mededeeling kunnen doen”. 
Het bereiden van een vast, reukloos klappervet scheen mij, voor ik 
een aan vang maakte met het samenstellen van deze nota, van zooveel 
belang, dat ik mij ook met verzoek om inlichtingen heb gewend 
tot een zeer ervaren en bekwaam handelsman te Batavia, wien groote 
kennis van den copra-handel wordt toegeschreven. Het antwoord van 
dezen koopman, die het vraagstuk alleen uit een handelsoogpunt be- 
schouwt, omvat verschillende punten, die ik hier zoo getrouw mogelijk 
zal weergeven. 
„De qualiteit der op Java binnenkomende copra laat vaak te 
„wenschen over; evenwel is deze afwijking niet van dien aard, dat de 
„Regeering dienaangaande stappen behoeft te doen. Buitendien 
„wordt voor zoover ik weet, de aanmaak grootendeels voor rekening 
„van Chineesche handelaren bezorgd en slechts bij uitzondering door, 
„en tevens voor rekening van inlanders. 
„Gedurende den regentijd wordt in den regel minder copra aange- 
raakt dan gedurende den drogen tijd, maar ook de copra die in den 
„natten tijd wordt aangemaakt, is gewoonlijk sundried. Zij die 
„daarbij met de noodige zorg te werk gaan, leveren een goede 
„qualiteit de anderen vaak een met veel verregende stukken ge- 
lengde soort, waarvoor men in den prijs, dan wel van het gewicht 
„pleegt te korten”. 
