— 174 
vorming van een onverplant en een verplant individu. 
Hoe meer men de Hevea verplant en de wortels in- 
snijdt, des tb minder neiging hij zal toonen tot de vor- 
ming van een geprononceerden penwortel. 
Zooals op het plaatje dudelijk is te zien, worden tengevolge 
van het insnijden van den penwortel dicht bij de gemaakte 
wonde 3 nieuwe gevormd, welke zich echter reeds veel 
minder krachtig ontwikkelen. Brengt men dergelijke planten 
ten slotte op een leeftijd van 10 — 12 maanden op hun blijven- 
de standplaats, en worden de krachtigste wederom sterk 
ingesneden dan zal in de meeste gevallen een vrij regel- 
matig wortelnet ontstaan. 
Zooals gezegd, zijn de planten onder gunstige condities na 
10 — 12 maanden geschikt, om als „stumps” te worden uit- 
geplant. Heeft men de planten gedurende hun verblijf 
in de kweekerij niet verplant, ook dan schrome men niet 
den penwortel geheel weg te snijden. Ik paste deze operatie 
zelfs met succes toe op een ruim 2 1 / 2 jaar oude plant, 
die buitendien 48 uur buiten de aarde was gebleven. 
Wel duurde het vrij lang vóór de stump aan den groei 
kwam, doch toen hij eens begon uit te loopen ging de 
verdere ontwikkeling dan ook uiterst snel. 
Als regel kan men veilig aannemen, dat het beter is 
oudere dan te jonge stumps te planten. 
Buitenzorg , Februari 1907. 
C. J. W. Heul. 
