— 178 — 
bemerkt men de ziekte het eerst aan het af vallen der onrijpe 
vruchten, spoedig begint het gezwollen groene bovenste deel van 
den boom te verschrompelen, blad voor blad wordt geel en valt 
af, evenals bij de vorige ziekte beschreven is. 
Geen spoor van een schimmel is echter in de eerste stadiums te ont- 
dekken, ook de stam schijnt gezond voor zoover hij boven den grond 
staat; onder den grond is de toestand minder gunstig. Hier vindt 
men rotting of aan de wortels óf aan het deel van den stam dat zich 
onder den grond bevindt. Een groot aantal zieke boomen van 
verschillenden leeftijd werden uitgegraven en onderzocht, en het 
bleek, dat men hier met een gevaarlijke wortelziekte te doen had. 
In sommige gevallen bleef de stam gezond; terwijl de voornaamste 
wortels verrot waren. In andere kwam de ziekte meer aan den 
stam voor. Overal waren de verschijnselen hetzelfde, het hout werd 
bruin en zat vol met mycelium van een schimmel. Gewoonlijk 
werden de uiterste wortelpunten het eerst aangetast, de schimmel 
drong dan door het wortelweefsel in den stam, alles vernielende 
zoover het doordrong. Hetzij de eerste verschijnselen zich aan de 
wortelspitsen of aan den wortelhals vertoonen, de resultaten zijn 
altijd hetzelfde, de boom moet sterven. 
In verschillende deelen der aarde zijn een aantal schimmels bekend, 
die de wortels vernielen. De ziekte van de Ceders in den Himalaya, 
veroorzaakt door Tornes annosus , valt het eerst de zijwortels aan, 
dringt daardoor in den stam en doodt de boom. Hetzelfde doen de 
Bosellinia's , waarvan verschillende soorten schuldig zijn aan eene 
ziekte, de z.g. „stomp rot” al te goed bekend in thee- en koffietuinen. 
Deze ziekte eenmaal in het weefsel van de plant doorgedrongen is 
moeielijk, zoo niet onmogelijk te bestrijden, wel kan men de verdere 
verspreiding op vrij eenvoudige wijze tegengaan, door het graven 
van geulen om het geïnfecteerde deel van den tuin. 
Het is gebleken dat het middel afdoende is, rondom het stuk 
grond, waarin de aangetaste boomen stonden, werd een geul gegraven 
van twee voet diep en één voet breed, de grond daaruit werd op 
het geïnfecteerde land geworpen en niet aan den anderen kant. 
Al de aangetaste boomen werden uitgegraven en verbrand, de grond 
liet men dan een jaar of langer braak liggen. 
Het komt er maar op aan, goed toe te zien en de ziekte op te 
merken, vóór zij zich te veel verspreid heeft. 
Het was nog niet mogelijk de schimmel goed te determineeren, wel 
