183 — 
irekking heel wat dichter bij de waarheid zijn ; in het gegeven 
geval is zij totaal foutief.” 
„Noch het feit — zoo vervolgde ik — dat de katoenplant ergens blijft 
„groeien, noch de af en toe geconstateerde goede qualiteit van 
„een monster van haar product geven — afzonderlijk of te zamen — de 
„momenten aan de hand voor de beoordeeling van het slagen harer 
„cultuur. De vele teleurstellingen en de groote moeilijkheden bij de 
„waarlijk niet gering in aantal zijnde proefnemingen met katoen- 
„cultuur in onze kolonie genomen en gelijke ervaringen bij onze 
„buren, hadden tot oorzaak het onvoldoende quantum en boven 
„en voor alles, het onregelmatige, het wisselvallige van den oogst. 
„Daar wringt de schoen.” 
Deze en nog andere overwegingen konden toen tot geen ander 
besluit voeren „dan dat er in elk geval in de eerste jaren geen 
sprake van mag wezen menschen van Java naar de Zuider- en 
Oosterafdeeling van Borneo te doen emigreeren (zooals werkelijk 
in ernst was voorgesteld) of zoodanige emigratie op eenigerlei wijze 
in de hand te werken, met het oog op eene in dat gewest te drijven 
cultuur van kapas-rampit. Omtrent de mogelijkheid, dat die cultuur 
daar kans van slagen heeft, is men nog volkomen in het onzekere.” 
Men heeft in deze onomwonden uitlatingen het innemen van 
een overdreven voorzichtig standpunt gezien en mij kritieken niet 
gespaard. De sedert, in het betrokken gewest opgedane ervaringen 
hebben geleerd, dat het verwijt eener te ver gedreven voorzich- 
tigheid inderdaad onverdiend was. De brief van den Resident 
van de Zuider- en Oosterafdeeling van Borneo dato 8 dezer No. 
7174/22, welke in de eer heb hiernevens, met bijlagen, Uwer 
Excellentie aan te bieden, leert dit andermaal. 
Hoe weinig ook de uitkomsten der kapas-rampit cultuur aan 
sommige hoog gespannen verwachtingen van het teelen dier ka- 
toensoort hebben beantwoord, met den Resident ben ik van oordeel, 
dat zoolang er nog eenige hoop bestaat iets van die cultures 
terecht te brengen, nog eenigen tijd met het verleenen van Regee- 
ringshulp dient te worden voortgegaan. Het komt er dus op aan 
der bevolking een behoorlijken afzet van haren katoenoogst nog 
een paar jaar te blijven verzekeren. De geldelijke consequenties 
van dit standpunt zullen uiet van beteekenis zijn en, waar het 
geldt het product van op bestuurslast aangelegde proeftuinen, is 
dat verzekeren een verplichting. 
