— 247 — 
het al dan niet slagen van een onderneming dikwijls in 
hooge mate af kan hangen. 
Hierna volgen eenige algemeene aanwijzingen betrekke- 
lijk ontginning, het aanleggen van wegen en leidingen, 
en verder plantklaar maken van den grond. Verder behan- 
delt schrijver de toepassing van meststoffen, en geeft eenige 
algemeene beschouwingen over de wijze van mengen en 
toedienen van kunst-meststoffen, terwijl ook de groene be- 
mesting niet vergeten is. Eindelijk worden nog behandeld 
het voortkweeken van gewassen langs geslachtelijken en 
ongeslachtelijken weg; het veredelen met eenige opmer- 
kingen over variatie, mutatie en kruising, terwijl deze 
afdeeling eindigt met eenige algemeene wenken aangaan- 
de het onderhoud en schoonmaken van aanplantingen, 
bestrijden van onkruid, snoeien en bestrijden van ziekten. 
Over het algemeen is dit eerste deel eenvoudig en met 
het oog op de praktijk geschreven, en zijn er vele nutti- 
ge wenken in te vinden. 
In de tweede afdeeling worden in ruim 260 bladzijden 
bijna vijftig verschillende, cultuurgewassen afzonderlijk be- 
handeld, en zal het dus wel duidelijk zijn, dat het niet 
mogelijk was van eenige cultuur een grondig overzicht 
te geven, en schrijver zich er toe heeft moeten bepalen 
van allen slechts een kort en van velen slechts een zeer 
kort, denkbeeld te geven. Aan de suikercultuur is de 
meeste ruimte afgestaan, daarna komen thee en koffie, 
terwijl alle andere gewassen veel beknopter behandeld zijn. 
Over het geheel geeft deze tweede afdeeling den indi uk, 
dat schrijver wel een en ander van verschillende cultures 
gezien, doch dat hij nimmer zelf eenige cultuur gedreven 
heeft; eigen ondervinding spreekt niet uit het boek, en 
ofschoon verreweg de meeste gegevens juist zijn, komen 
er toch ook hier en daar wel minder juiste voor, zooals 
b.v. waar gezegd wordt, dat van één tot anderhalf pikol 
zaad padi per bouw sawah benoodigd is, en dat droge rijst 
alleen op gronden bedekt met oerwoud geteeld wordt. 
