— 248 — 
Dit laatste moge voor de buitenbezittingen vrij wel juist 
zijn; op Java wordt droge rijst dikwijls geteeld op gronden 
waar sedert vele jaren geen boom gestaan heeft. Ook zou 
iemand, die een koffieland wilde beginnen, afgaande op 
een oogstraming van 10 tot 20 pikols per bouw Java of 
Liberia koffie, en die van zijn liberia-tuinen in het vijfde 
jaar 4 pikols, en in het zesde jaar 8 pikols bereid product 
per bouw verwachtte, tenminste op Java zeker bedrogen 
uitkomen. 
Zoo zouden meerdere onjuistheden aan te wijzen zijn: 
bijvoorbeeld dat bij thee de gebruikelijke plantwijdte 5 
bij 6 voet is, dat deze om de 40 a 60 dagen geplukt wordt, 
en dat hoog gelegen ondernemingen meer product maken 
dan laag gelegene. Voor velen zal het ook een verras- 
sing zijn te vernemen, dat kina-zaden somtijds direct op 
het veld uitgelegd worden. 
Niettegenstaande dergelijke onjuistheden, krijgt men ech- 
ter den indruk, dat de schrijver zich veel moeite gegeven 
heeft, om zich zoo goed mogelijk op de hoogte te stellen, 
en daartoe een groot aantal werken geraadpleegd heeft, 
wat trouwens blijkt uit de aan het einde voorkomende 
lange lijst van aangehaalde boekwerken en tijdschriften. 
Uit den aard der zaak konden in zoo kort bestek een 
groot aantal cultures niet eenigszins grondig behandeld 
worden, en zal de ervaren planter er dan ook niets nieuws 
uit leeren. Zij, die van plan zijn zich aan den landbouw in 
Indië te wijden, kunnen in het boek van den Heer von 
■Stürler eenige nuttige voorloopige aanwijzingen vinden, 
terwijl diegenen die, zonder zich aan de praktijk te willen 
wagen, een en ander van den Indischen landbouw wen- 
schee te vernemen, er zeker veel wetenswaardigs in zullen 
aan treffen. Dit laatste schijnt, afgaande op des schrijvers 
voorwoord, trouwens ook zijn hoofddoel geweest te zijn. 
P. 
