— 281 — 
verscheidenheid, dan kan men zoo de ent tot een wat 
vroeger uitloopen brengen. Maar het is duidelijk, dat 
daarom de ent nog niet tot een bastaard geworden is. 
Het zijn slechts uitwendige invloeden, die de verandering 
teweeg brachten ; hetzelfde effect kunnen wij bereiken 
door de voor het nemen van het entrijs gebruikte plant 
in een kas te plaatsen. Zou daardoor het zaad veranderen ? 
Neen, nietwaar. De proef op de som is ook wel eens ge- 
nomen : neemt men weer stekken of zaailingen van de 
ent en laat men die opgroeien, dan gedragen zij zich juist 
als de oorspronkelijke plant; de uitwendige invloed, hetzij 
onderstam of kas, werkt dan niet meer. Ook de andere 
voor entbastaardeering aangehaalde gevallen laten verschil 
van opinie toe. Mijn persoonlijke meening is, dat geen 
bastaardeering door enting kan plaats vinden. Mocht later 
een enkel geval ervan blijken voor te komen, dan zou 
dat toch altijd een hooge zeldzaamheid blijven ; hoewel se- 
dert eenige jaren moeite gedaan wordt om van boomen 
entbastaarden te maken, is dit nog niet gelukt. Het 
komt mij voor, dat verbastering van de eigenschappen 
van het zaad door enting slechts een denkbeeldig ge- 
vaar is. Evenmin kan ik toegeven, dat voortdurend enten 
van eenzelfde plant haar zou doen degenereeren. Maar 
op deze dingen in te gaan zou mij te ver van mijn ei- 
genlijk onderwerp afvoeren. Laten wij, met het troostrijke 
beeld voor oogen van appel- en peervariëteiten, die reeds 
eeuwen lang uitsluitend door enting vermenigvuldigd zijn, 
ons noch voor verbastering van het zaad, noch voor 
degeneratie door het enten bevreesd maken. 
Na deze uitweiding keer ik tot de echte bastaarden 
terug. Welk type vertoonen de oorspronkelijke bastaar- 
den ? In het algemeen komen in de eerste bastaard- 
generatie — met dit wooid duidt men het best de door de 
bastaardeering verkregen planten aan — de kenmerken van 
de beide ouders dooreengemengd voor den dag. Niet 
zelden treedt het type van één der ouders wat meer op 
