— 295 — 
telkens de zaaisels van de verschillende boomen afzonderlijk 
te houden en alleen van de enkele allerbeste door te 
zaaien, het verloop van de selectie bespoedigen. 
De bespreking der hybriden wil ik besluiten met 
een paar opmerkingen over de keus van het entrijs bij 
vermenigvuldiging door enten. Dit laatste is voorloopig 
de eenige methode om van de bekende populaire hy- 
briden een aanplant van een volkomen gelijksoortig 
karakter te verkrijgen. Bij koffie vindt men het verschijn- 
sel, wat trouwens ook wel bij andere planten als b v. 
Araucaria’s aangetroffen wordt, dat een zijtak nimmer 
ertoe te brengen is als een top door te groeien. Worden 
zijtakken dus voor entiijs gebruikt, dan blijven deze steeds 
in horizontale richting doorgroeien en zich in hetzelfde vlak 
vertakken. Wel komen aan oudere boomen scheef naar 
boven groeiende takken voor, als wilde de boom zich uit 
zijn liggende houding oprichten. Volkomen gelukt hem 
deze poging nooit, hij is niet in staat een stam te vormen 
met zuiver kruiswijs ingeplante takken. Nu is het de vraag, 
wat is het voordeeligste, zulke vlakke struiken of rechtop 
groeiende stammen ? 
De in één vlak zich vertakkende struiken hebben het 
bezwaar, dat zij spoedig een dicht „kraaienest” vormen 
en het lastig wordt bij de pluk alle rijpe bessen in te 
zamelen. Daartegenover staat, dat zij in bijzondere ge- 
vallen, b v. als beplanting van steile hellingen en als 
tusschenplanting tusschen rijen van nog dragende koffie- 
boomen te verkiezen zijn boven hoogopgroeiende struiken. 
Voor groote regelmatige aanplantingen daarentegen eigenen 
stamvormende boomen zich beter. Hoewel van zulke 
boomen de productiecijfers nooit zijn opgenomen, krijgt 
men, wanneer men hybriden-topenten met hybriden-tak- 
enten vergelijkt, toch wel den indruk, dat de eerstgenoemde 
meer produceeren. De takken dragen flink vrucht, dikwijls 
zelfs zooveel, dat men er stutten onder moet plaatsen (Fig. 1 2). 
Men kan daaruit tevens een bezwaar tegen de boomen 
