296 
afleiden: de takken zijn wat slap. Wanneer loewak’s in 
de boomen klimmen en de rijpe bessen trachten te be- 
reiken, lijden de boomen door het afbreken van de takken. 
Om topenten te kunnen maken moet men beginnen met 
het entrijs ervoor te bezitten. Wanneer men zelf een uit 
zaad opgegroeiden, op eigen wortel staanden boom bezit 
of anders een topent, zooals men op sommige ondernemin- 
gen van de Kawisari-hybride geplant heeft, kan men ge- 
makkelijk genoeg stamloten (wiwilans) voor entrijs verkrij- 
gen. Bezit men alleen takenten, dan wordt het moeilijken ; 
door zooveel mogelijk opgaande takken te nemen kan men 
slechts min of meer struikvormige enten kweeken, maar 
het is mogelijk, dat later zich daaraan loten ontwikkelen, 
die voor entrijs kunnen dienen. 
Ook aan gewone takenten schijnen bij uitzondering wel 
eens stamvormende wiwilans te ontstaan. De Hr. Andriesse, 
administrateur van Soember Tlogo, heeft zulk een geval 
waargenomen. De ent van de Kalimas-hybride (zie fig. 12) in- 
dertijd van Klein-Getas ontvangen, heeft even boven de plek, 
waar zij met den onderstam vergroeid is, een wiwilan ontwik- 
keld, die, tot een volkomen normalen stam uitgegroeid, het 
uitgangspunt is geweest voor den aanleg van een aanplant 
topenten van hybriden, welke op Fig. 18 is afgebeeld. 
Alles saamgenomen schijnt het mij toe, dat men aan 
hybriden nog lang niet overal de aandacht schenkt, die 
zij verdienen ; daarom meende ik goed te doen, misschien 
hier en daar de grenzen van het onderwerp wat over- 
schrijdende, de opmerkzaamheid nog eens te vestigen op 
deze voer de koffiecultuur zoo belangrijke vormen. 
IV. Slot. 
Voor het doorvoeren van een rationeele selectie is het 
niet voldoende uit een partij zaadkoffie de fraaiste, grootste 
boonen uit te zoeken. Zooals wij zagen, kunnen de 
; grootste boonen van een kleinboonig type de gemiddelde 
