- 305 — 
ren al ’t welk zy van de eerstgemelde bloem niet willen 
geloven, gelyk het ook niet waar en is. 
Naam. In ’t Latyn Jimcus odoratus , of Schoenantum 
Arnboinicum, doch dewyl het in veele Provintien gemeen 
is, zoo mogt men ’t wel Schoenantum Indicum sterile 
noemen, tot onderscheid van ’t Arabische. 
Gebruik, en Kragten. Wegens zijn aangename speceryag- 
tigheid werd het in deze Eilanden meer tot de kost dan 
Medicyne gebruikt, en daar van maar alleen de onderste 
t’zamen rollinge de bladeren, die de buikagtige stelen 
maken, de welke men zeer licht van de wortel kan af- 
breeken, en de bovenste afsnyden tot schaars een hand 
lank. 
Daar na twee, of drie der stelen t’zamen gebonden, 
kookt men by allerhande visschen, daar ’t de souce een 
aangename geur geeft, zynde met eenen voor de mage, 
en ingewand gezond: want het Schoenantum met zyn 
scherpe, en dun makende kragt, verdund de slymerige 
humeuren, die men hier te lande vergaderd uit het dagelyks 
nuttigen van viskost, het dryft ook den Uryn, sweet, en 
vrouwen Maandstonden, dog als men door ’t dagelyks 
gebruik het lichaam daar aan gewend heeft, zoo gevoeld 
men de voornoemde werkingen slappelyk, of men moet 
het in eenig quantiteit gebruiken. 
Den Amboinsche Boomwyn Saguer werd daar mede 
geprepareerd, dat men hem eenige maanden verwaren, 
en over Zee vervoeren kan. Dit geschied, als men de 
voornoemde dikke stelen neemt, en op ieder pot van 16 
kannen versche Saguer, twee hand vol daarvan doed, een 
paar stukjes Gember, een of twee Note-Muschaten aan 
stukken gesneden, met drie, of vier eyers alles t’zamen 
opkookt, daar na daar van afgiet, en in vaten bewaard. 
Dit is wel een barze drank, maar egter zeer gezond voor 
Zeevarende, en Zoldaten, die in ’t leger zwerven, en 
gemeenlijk waterzugtig werden, zullende de zelve van 
dezen drank zonderlyke bate gevoelen. 
