— 357 — 
is evenwel uiterst gering ; het aantal kiemen van pathogene 
bacteriën is zelfs bij sterk geïnfecteerd water in ver- 
houding tot de onschadelijke waterbacteriën maar zeer 
gering; verder komen ze op en in het filter met zulke 
reusachtige massa’s van die waterbacteriën in aanraking, 
dat, zelfs al waren de levensomstandigheden voor hen daar 
gunstig, ze toch overwoekerd zouden worden. 
De eenigste wijze om dergelijke filters te reinigen is 
door vernieuwing van het filtermateriaal. 
Ten slotte nog iets over den hier in Indie zooveel ge- 
bruikten leksteen. De leksteen bestaat uit een poreuse 
steen, van binnen uitgehold, die met water gevuld wordt, 
is de poreusheid van den leksteen voldoende, dan kan de 
werking van een dergelijken steen vergeleken worden met 
die van een bougie. Daar we hier evenwel met een na- 
tuurlijk materiaal te doen hebben, is de kans veel grooter 
dan bij de bougies, dat er voor het oog onzichtbare barst- 
jes in het materiaal voorkomen, waardoor het filtreeren 
waardeloos wordt. Dat ook een leksteen van tijd tot tijd 
grondig te reinigen is, is iets wat ook meestal vergeten 
wordt ; absolute vertrouwbaarheid voor het gefiltreerde 
water geeft een leksteen dan ook niet. Heeft men te kie- 
zen tusschen koken van het water en het filtreeren door 
een leksteen, dan is het zeker raadzaam tot koken over 
te gaan, en niet te vertrouwen op de deugdzaamheid van 
den leksteen, waarvoor men niet de geringste garantie 
heeft. 
30 Mei 1907. 
E. DE Kruijff. 
