— 417 
bruikbaar was. Dat dit direct een enorm voordeel op- 
levert, moge uit het volgende blijken. Bij den omvang 
van de phtaalzuurproductie van de straks genoemde Farb- 
werke in 1900 ontstaan als bijproduct 35— 40.000 ton zwa- 
veligzuur, die nu weer gewonnen kunnen worden en anders 
verloren zouden zijn gegaan. 
Wel beschouwd heeft men daardoor bereikt, dat men 
de naphtaline met behulp van de zuurstof van de lucht 
oxydeert, waarbij het zwavelzuur alleen als hulpmiddel 
fungeert, om die zuurstof over te dragen. 
Een van de moeilijkste zaken was verder nog het smel- 
ten van het glycocol met bijtende kali, waardoor een 
kleurlooze verbinding ontstaat, die bij het doorvoeren van 
lucht in indigo wordt omgezet. Voor dit deel van de 
bewerking moesten nieuwe apparaten worden uitgedacht en 
geprobeerd. 
Sedert Juli 1897 is het ten slotte gelukt indigo tegen 
zoodanigen prijs te leveren, dat men zelfs bij de laagst 
bekende prijzen van de indigomarkt kan blijven concu- 
reeren. Er zijn thans 10 jaar verloopen en hoewel er nog 
geen kwestie van is, dat de natuurlijke indigo geheel 
verdrongen is, kunnen we toch wel constateeren, dat in 
dien tijd de indigoverbouw zoowel in Engelsch Indië als 
hier op Java belangrijk is ingekrompen. 
( Wordt vervolgd). 
Gorter. 
