— 488 — 
Wordt daarentegen de wortel met de punt naar boven 
gehouden, dan komen de korrels tengevolge van de zwaar- 
tekracht nu te drukken op het gedeelte van het celslijm, 
dat vroeger boven was, maar nu beneden is. Daar wij 
geene zenuwdraden bij de planten kennen, moeten wij aan- 
nemen, dat het gewone protoplasma deze druk percipeeren 
kan, en daardoor de prikkeling geven tot eene verandering 
in de richting van den verderen groei, zoodat de wortel 
Lengtesnede door den wortelpunt van Nasturtium. 
De zetmeelkorrels werken als statolithen. Sterk vergroot. 
weer in zijne normale houding komen kan. Het is hoogst 
waarschijnlijk, dat deze theorie juist is. Zij wordt ook door 
experimenteele proeven bekrachtigd. Haberlandt heeft de 
zetmeelkorrels uit de wortelpunt laten verdwijnen, door de 
plant onder condities te houden, waarbij geen nieuwe kor- 
rels gevormd kunnen worden, terwijl de oude wel verbruikt 
worden. Een dergelijke wortel, wiens punt vrij van zet- 
meelkorrels was, bleek niet gevoelig te zijn voor de zwaar- 
tekracht. Kwam ze weder onder gunstige condities voor 
