— 489 
de vorming van zetmeel, en wanneer zulks inderdaad ge- 
vormd werd, was de wortelpunt weer in staat de zwaar- 
tekracht te percipieeren. 
Toch vinden wij geen termen om de zetmeelkorrels in 
de wortels van de planten als eigentlijke zintuigen te be- 
schouwen. Deze korrels hebben namelijk ook, en misschien 
wel in hoofdzaak een heel andere bestemming in het leven 
der planten. Ze vormen een der overgangen van het 
voedsel der planten op den langen weg van ruwe stoffen 
tot de eindelijke bouwstoffen der cellen. Ze hebben geen 
bijzondere inrichting voor het waarnemen der zwaarte- 
kracht. In elk geval zijn ze dus niet speciaal als zintuigen 
ontwikkeld. 
Dit is daarentegen wel het geval met de speciale or- 
ganen, waardoor prikkelingen door stoot en druk waarge- 
nomen worden. 
Het is iedereen bekend, dat vele planten zich bewegen, 
wanneer ze aangeraakt worden. Hier in Indië is het „Kruidje- 
roer-mij-niet” ( Mimosa pudica) een goed voorbeeld van zul- 
ke planten. Doch ook bij vele andere gewassen vinden wij 
een dergelijke gevoeligheid, en dit niet alleen bij de blade- 
ren, maar ook bij de meest verschillende gedeelten der 
plant. Wij zullen slechts eenige voorbeelden noemen. 
Planten met voor beroering gevoelige bladeren zijn behalve 
Mimosa ook de amerikaansche Vliegenvanger ( Bionaea 
muscipula ), een andere, zuid-Europeesche insektenvanger : 
de kleine Aldrovanda versiculosa, de Zonnedauw ( Drosera ) 
en in mindere mate de Klaverzuring ( Oxalis ), de hier in 
Indië gewone Biophytum sensüivum en vele andere. Ver- 
der zijn de meeste ranken, waarmede de klimplanten tak- 
ken en andere steunsels grijpen, gevoelig voor aanraking. 
Als een bijzonder goed voorbeeld van zulke planten kunnen 
wij noemen de in Indië algemeen voorkomende Momordica 
Charantia (Maleisch: Pepareh) en vele andere van dezelfde 
familie (de komkommerfamilie). Ook de meeldraden en de 
stempels zijn bij heel veel planten gevoelig. Bij de Ber- 
