— 499 — 
nemen kan en geen zenuwen, waardoor de prikkeling naar 
de hersens geleid wordt. De planten zijn echter wel ge- 
voelig voor het licht. Dat is al lang bekend, maar wat 
men eerst in de laatste jaren ontdekt heeft, is, dat ze 
inderdaad heel eenvoudige oogen bezitten, d. w. z. organen, 
die speciaal ingericht zijn, om het licht op het gevoelige 
protoplasma te concentreeren. Dat geen zenuwen noodig 
zijn, om licht waar te nemen, ziet men bij heel veel in- 
fusoriën en dergelijke kleine dieren. Ze hebben geen oog- 
zenuw, en ook geen goed ontwikkeld oog, zooals de hoogere 
dieren, — op zijn hoogst een kleine roode oogplek. Het 
licht wordt, zooals ook bij de planten door het protoplasma 
zelf waargenomen. Dat de planten nu voor het licht ge- 
voelig zijn, is iedereen bekend. Niet alleen wenden zoo 
vele plantendeelen zich of naar het licht toe, of van het 
licht af (positief en negatief heliotropismej, maar wij vin- 
den ook, dat de bladeren bij de meeste in de schaduw 
groeiende kruiden zich niet over elkaar, maar naast elkaar 
stellen, zoodat een mooi mozaïek gevormd wordt : een bewijs 
voor de lichtgevoeligheid der planten. Op nevenstaand 
Fig. 9 is een Begonia afgebeeld. Men ziet, hoe elke kleine 
plaats, welke voor het licht bereikbaar is, door een blad 
bedekt is. Hier zijn geen gaten in het bladmozaïek. De 
geheele lichtvlakte is benut, en elk blad heeft zich zoo 
gesteld, dat zijn oppervlakte komt te staan loodrecht op 
de richting, waarin de lichtstralen erop vallen. Wordt de 
plant gedraaid dan zoeken de bladeren deze „fixe licht- 
stelling” weer op, waarin ze het grootste nut van het 
licht trekken kunnen. Maar hoe vinden nu de bladeren 
de juiste houding? Hoe kunnen ze voelen, in welke rich- 
ting het licht erop valt? Dat moeten ze toch kunnen; 
anders zou het hun onmogelijk zijn de juiste houding te 
vinden. Inderdaad zijn de cellen van de opperhuid met 
oogen voorzien, al zijn het ook heel eenvoudige en kleine, 
doch werkelijke oogen. Ook het best ingerichte oog bestaat 
in hoofdzaak uit twee deelen : een lens, waardoor het licht 
