— 500 - 
geconcentreerd en het beeld gevormd wordt, en een ander 
gedeelte, waardoor dit beeld op de zenuwen overgebracht, 
en door deze naar de hersens geleid wordt, om hier in het 
bewustzijn opgenomen te worden. Het laatste ontbreekt 
natuurlijk bij de oogen der planten, daar deze noch zenu- 
wen noch hersens hebben. Doch het eerste, een lens, 
waardoor het licht geconcentreerd, en een beeld gevormd 
worden kan, vinden wij bij vele planten. 
Het is te begrijpen, dat wij de oogen der planten bij de 
cellen der epidermis moeten zoeken. Inderdaad vinden wij 
ook bij deze, dat ze dikwijls een zeer volkomen volkomen 
lensvorm hebben. Deze kan op verschillende wijze ge- 
vormd zijn. Is de buitenwand der epidermiscellen vlak, dan 
kan de binnenwand naar binnen gewelfd zijn. Dat is de 
eenvoudigste vorm voor een lichtpercipeerende cel. Hier 
is nog geen sprake van een lens, daar de gebogen binnen- 
wand natuurlijk niet als een lens werken kan op het 
protoplasma van dezelfde cel, daar dit immers buiten 
den binnenwand ligt, dus tusschen het licht en den gebogen 
celwand. Doch het protoplasma, dat op het midden van 
den gewelfden binnenwand ligt, wordt door den loodrechten 
inval vau het licht sterker verlicht, en dat aan den rand 
zwakker. Nu is het protoplasma hier juist op de intensi- 
teit van het licht zoo „gesteld”, dat het blad altijd zulk 
een houding zoekt aan te nemen, dat het middelste ge- 
deelte van het protosplasma het sterkst verlicht wordt. 
Neemt het blad een andere houding aan, dan zal het meest 
intensieve licht de randen treffen, hetgeen het protoplasma 
onaangenaam zal aandoen, en door bewegingen van blad- 
steel of op andere wijze zal het blad trachten de normale 
houding, de „fixe lichtstelling” in te nemen. Deze aller- 
eenvoudigste inrichting voor „lichtperception” vinden wij 
b . v. bij de hier op Java gewone Ficus repens , bij de prachtige 
klimplant, Monstera deliciosa , bij Vinca minor en vele andere. 
Een veel hoogere ontwikkeling van het plantenoog hebben 
de planten met een papilleuse epidermis. De buitenwand van 
