— 520 — 
strekkingsverschijnselen zich voordoen ; de redelijkheid van het 
toppen mag dan niet gezocht worden in een soort top-snoeiïng, 
waardoor de top-groei wordt verhinderd ten bate der daaronder 
liggende organen. 
Bij de Javaansche maïs komen boven de hoogste kolfdragende knoop 
regelmatig nog 4 bladdragende knoopen voor ; hierop volgt de pluim. 
Wanneer men topt, wordt in den regel de stengel tot vrij dicht 
boven de kolf gekapt, zoodat men mag aannemen, dat gemiddeld 
drie groene blaren, welke tot assimileeren in staat zijn, hierdoor 
verwijderd worden en zoodoende een belangrijke bron van koolhy- 
draten afgesloten wordt. 
Uit het bovenstaande volgt dat voorzoover de topping geschiedt 
ter bevordering van het kolf- en korrelgewicht per plant, de 
manipulatie als irrationeel moet worden opgevat. 
Een kleine proef bevestigde deze opvatting. 
Manihot Utilissima — cassave, ketela pohoen. 
Yan de in deze streken verbouwde cassave-variëteiten (het begrip 
variëteit in landbouwkundigen zin opgevat) zijn er thans een 
14-tal onderscheiden typen in den proeftuin aanwezig, welk 
aantal ongetwijfeld zou zijn te vergrooten. Een volledige variëteiten- 
collectie zou hier, evenals voor de andere gewassen, een persoonlijk 
onderzoek vereischen in de verschillende gewesten. Het bleek 
namelijk meerdere malen, dat de Inlandsche boer zich lang niet 
altijd een zuivere voorstelling maakt van de aanwezige typen, 
terwijl in de benaming vaak vrij groote willekeur heerscht. 
Een goede vergelijkende proef kon niet dadelijk aangezet worden. 
Men heeft hiervoor een betrekkelijk groot terrein noodig en voorts 
was van de meeste aanwezige variëteiten geen voldoende stekken- 
materiaal voorhanden. Zulk een proef wordt tot later uitgesteld, 
wanneer de collectie vollediger is en wanneer van iedere variëteit 
voldoende bibit gekapt kan worden 
Voorloopig werd voornamelijk verbetering langs geslachtelijken 
weg betracht. In de litteratuur over cassave wordt dit onderwerp 
zoo goed als niet aangoroerd. Toch is de zaai-proef in zoo menig 
opzicht van groote waarde. Zij heeft niet alleen het praktisch 
belang ons waardevoller individuen te kunnen leveren, ook uit 
een theoretisch oogpunt kan zij ons van dienst zijn. Immers,- 
weinig of niets is bekend aangaande de relaties der typen onderling; 
