— 522 
stand om tegen 5 uur ’s middags van denzelfden dag zich weer te 
sluiten ; hierna openen zij zich niet weer. 
De vruchten werden rijp van de stam geplukt, daarna in de zon 
gedroogd totdat, na het openspringen der kluisjes, de zaden vrij- 
gekomen waren ; deze laatsten werden nu zoo spoedig mogelijk 
uitgezaaid. 
Uit de met deze variëteit „begog” genomen zaaiproeven bleek 
dat zoowel het kiemvermogen als de kiemenergie het grootst was, 
indien in onbemeste, vrij lichte grond werd uitgezaaid. 
Bij opgraving bleek, dat het splijten der harde korstige zaadhuid 
op zijn vroegst na 11 — 12 dagen plaats vond, terwijl de eerste 
kiemplantjes na plm. 2 weken zichtbaar waren. Waar de zaden op 
met karbouwenmest bemeste kweekbedden waren uitgelegd, ge- 
schiedde het barsten der zaadhuid (die harder is dan bij ricinus- 
zaden, waarvan ze overigens in uiterlijk veel hebben) eerst na on- 
geveer 5 weken. 
In het gunstigste geval kiemden er bij de „begog” van 25 — 30 
pCt. der uitgelegde zaden ; het is echter mogelijk dat in langer 
tijdsverloop nog meerdere kiemkrachtig zullen blijken te zijn; de 
kieming toch geschiedt vrij onregelmatig en nog steeds komen er 
nieuwe kiemplanrjes te voorschijn. De zaden schijnen na maanden 
hun kiemvermogen nog niet te verliezen. 
Bij een partij van plm. 200 dezer Begogzaden bleek na open- 
breken plm. 60 pCt. voos of van abnormale embryonale ontwikeling. 
Bij de variëteit „Manis” werd een kiemvermogen van plm. 80 pCt. 
geconstateerd; maar ook hier verloopt de kieming zeer onregelmatig. 
De kiemplantjes vertoonden in kleur en vorm der zaadlobben een 
zeer groote variabiliteit. 
Ditzelfde geldt voor de kiemplantjes van de zooeven aangehaalde 
sampeu manis, waarvan evenzeer zuiver zaad gewonnen kon worden. 
De variëteiten Manis en Begog verschillen in menig opzicht. De 
stengel van de Manis heeft een geprononceerd zig-zag verloop, 
terwijl de Begog een nagenoeg rechte stengel heeft. Een ander 
duidelijk onderscheid ligt in de beharing. Bij de Begog zijn de 
blad- en jonge stengeldeelen van een zachte beharing voorzien, 
terwijl bij de Manis deze beharing geheel ontbreekt bij de bladslip- 
pen en evenzeer bij de jonge stengeldeelen. Yerder bloeit de 
Manis hier reeds na 4 maanden, terwijl de Begog dit, in normale 
gevallen, eerst veel later doet. 
