ZAAD VAN EIGEN AANPLANT EN ZA.AD 
UIT ANDERE STREKEN. 
Dr. P. J. S. Cramer. 
Het is een vraagstuk van hoog belang voor den land- 
en bqschbouw in hoeverre de herkomst van het zaaizaad 
invloed heeft op den oogst van de eruit opgroeiende plan- 
ten. In het algemeen heeft zorgvuldig geselecteerd zaad veel 
voor boven dat, wat men van een gewonen aanplant oogst; 
in de op hoogen trap staande Europeesche cultures, als de 
graanbouw en de suikerbietcultuur, is het dan ook een 
vrij veel voorkomend gebruik, dat men niet zelf zijn zaad 
wint, maar het benoodigde telkens aankoopt van een on- 
derneming of van een proefstation, waar men zich in het bij- 
zonder toelegt op het kweeken van zaad met toepassing van 
zorgvuldige selectie. In andere cultures echter, vooral in 
de boschcultuur, bestaat voor het aankoopen van zaad een 
andere reden: men laat het komen uit streken, die als zeer 
gunstig voor de cultuur bekend staan, niet, omdat dat 
zaad aan een rationeele selectie onderworpen is geweest 
— al kan wel is waar de bereiding van zaaizaad op on- 
dernemingen, die daarvan groote hoeveelheden leveren, wat 
zorgvuldiger geschieden — maar, omdat men aanneemt, dat 
de klimatologische omstandigheden, waaronder de zaden ge- 
groeid zijn, het zaad van een betere hoedanigheid maken. 
Als een voorbeeld van het eerste geval kan men wijzen 
op de Gouvernements Kina-Onderneming, waar een ratio- 
neele selectie wordt toegepast en die dientengevolge zaad 
aan de markt brengt, dat men, ondanks de meerdere kos- 
ten, liever gebruikt dan het zoo goed als kosteloos te 
