— 625 — 
voor dé vermenigvuldiging gebruikt kunnen worden. Het 
aantal ervan is soms zeer aanzienlijk, zoo beschrijft Koor- 
ders een boom van zestienjarigen leeftijd, op den Goenoeng 
Boentoe in Banjoemas met 200 wortelspruiten, waarvan 
enkele reeds 8 a 9 M. hoogwaren. In die 16 jaren besloeg 
de moederboom met de nakomelingen reeds een oppervlakte 
van 500 M 2 , wel een bewijs hoe gemakkelijk deze onge- 
slachtelijke vermeerdering gaat. 
Ook van sonokling kan hetzelfde gezegd worden als 
van sonokembang; deze boom verdient zoowel om het 
fraaie rood gevlamde hout als om den ge makkelij ken groei 
zelfs op minder vruchtbaren, steenachtigen grond meer 
aangeplant te worden. 
In andere deelen van den Archipel komen Pterocarpus- 
soorten voor, die niet minder fraai hout leveren, dan de 
reeds genoemde. Zoo staat in den Botanischen tuin een 
forsch exemplaar van Pt. saxatilis Rumph. Op zijne eigen- 
aardige wijze vertelt Rumphius in „Het Ambonsche 
„Kruidboek” er eenige bijzonderheden van. Hij zegt: het 
„hout is zeer ongelijk van substantie en couleur, want 
„vooreerst heeft men onder de sappige schorze een wit 
„hout, twee è, drie vingers dik en dat ook niet overal, 
„want op sommige plekken vindt men straks onder de 
„schorze, zonderlijk aan de vlerken en wortelen rood hout, 
„onder dit witte spint innewaarts vindt men bloedrood 
„hout, het sandelhout zoo gelijk, dat men ze kwalijk on- 
„derscheiden kan, behalve dat de Lingoa wat grofdradig is. 
„De stukken zijn soms zoo schoon geaderd, dat men 
„een grooten brand met een draaijenden rook daarin spe- 
„culeeren kan, dergelijke de Malijers en Makassaren zeer 
„zoeken, om krisscheden van te maken.” 
„Den sap uit deze boomen loopende en op vlakke scho- 
teltjes gedaan, kan men in de zon drogen, of over ’t vuur, 
„werdende als van gedroogd bloed, doch de kleinste stukjes 
„blijven klaar als robijntjes. Deze gom heeft een geweldige 
„samentrekking, een klein stukje in den moud genomen 
