47 
PROEVEN MET TWEEDE GEWASSEN TE BUITENZORG. 
II. 
J. E. van der Stok. 
Sesamum indicum L. widjen. 
De ingezonden partij inheemsche zwarte widjen behield tweeërlei 
typen. Het eene type (I) bracht bloemen voort, die allen van een 
tweehokkig vruchtbeginsel voorzien waren; door het doorgroeien 
van een (valsch) tusschenschot wordt de rijpe doosvrucht hier 4-hokkig. 
Het andere type (II) brengt aan éénzelfde plant zoowel 2-, 3-, 4-, 
als 5- bokkige vruchtbeginsels voort. De valsche tusschenschotten 
groeien hier dan vaak slechts onvolledig door, zoodat het aantal 
hokjes bij de rijpe vrucht dan niet het dubbele van dat der con- 
stitueerende vruchtbladen wordt. De verhoudingen waarin de 
2-, 3-, 4- en 5- voudige vruchten Daast elkaar op één plant 
voorkomen, waren zeer afwisselend. Bij de berekening van ge- 
middelden viel de verhouding zeer ongunstig uit voor de 2- voudige 
vruchten, waaruit het discontinu-karakter ten opzichte van type I 
in het oog sprong. De 3- en 4- voudige vruchten komen gemiddeld 
ongeveer even vaak voor; de 3- voudige schenen iets in de meer 
derheid. De 5- voudige vruchten werden zeer zelden waargenomen. 
Enkele planten kwamen voor, die enkel 4- voudige vruchten 
droegen; daar deze planten door allerlei overgangen verbonden 
met de overige waren, zoo werden zij beschouwd als extreme 
varianten, hetgeen door de zaaiproef bevestigd werd. De genoemde 
verhoudingscijfers zullen waarschijnlijk sterk veranderen bij andere 
voedingsomstandigheden. 
Wat de andere kenmerken aangaat, hierin vertoonen de beide 
typen een bedriegelijke overeenkomst. Beide zijn vroegrijpend na 
een vrij wel precies gelijk tijdsverloop. Ook in opbrengst schijnen, 
voor zoover nagegaan werd, geen groote verschillen te bestaan. 
