— 650 — 
Yan de inheemsche witte widjen werden twee zaadpartijen ingé- 
bracht, welke beide geheel zuiver bleken te zijn. 
De eene partij (III) stelde een vroegrijpe soort voor, de andere 
(IV) een laatrijpe. Deze laatste rijpte als Westmoessengewas in 
5-| maand en leverde een bevredigend product op, alhoewel de 
plantjes in hun eerste groeiperiode zeer slecht opschoten. De reden 
hiervoor kan gezocht worden in het tijdstip van zaaien, hetwelk 
in het midden van den Westmoessen viel (begin Januari). 
De vroegrijpe soort (III) was in Mei geplant, binnen 3 maanden 
oogstbaar, maar gaf een zeer schraal product. De vruchtzetting 
had hier rijkelijk plaats; echter een groot aantal der vruchtjes 
brachten het, door ontijdig atsterven, niet tot de vorming van rijp 
zaad. Parasieten konden als primaire oorzaak hiervan niet aan- 
getoond worden; klimatologische faktoren zullen hier wel schuld 
aan hebben. Deze vroegrijpe witte widjen bleek ongeschikt en 
minderwaardig voor de te Buitenzorg heerschen de omstandigheden. 
Behoudens vroeg- en laat-rijpheid onderscheiden de beide tijpen 
III en IY zich nog door het aantal vruchtbladen waaruit de vruch- 
ten zijn samengesteld. Het vroegrijpe type droeg slechts vruchten 
uit twee vruchtbladen bestaande, evenals type I der zwarte widjen* 
De laatrijpe witte variëteit had vruchten, welke evenals type II 
uit een verschillend aantal karpellen samengesteld waren ; het aantal 
karpellen per vrucht is echter bij type II gemiddeld grooter. 
Alle widjen-variëteiten hadden last van luizen, welke de bladeren 
een sterk gekroesd voorkomen gaven, waardoor de groei en vrucht- 
zetting in hooge mate belemmerd werden. Vooral de laatrijpe witte 
widjen (IV) had hieronder zwaar te lijden. De schade was tijdens 
den Oostmoessen grooter dan tijdens den Westmoesson. 
Bij de widjen grijpt strenge zelf bestuiving plaats. De bloemen 
openen zich vroeg in den morgen (van 6-7 uur), maar de stempels 
zijn dan reeds binnen de bloem bestoven. Bij insluiting der aparte 
bloemen volgde steeds vruchtzetting. De bijen die de bloemen 
bezoeken dringen niet door den zoom naar binnen, maar doorsteken 
met hun snuit de bloemkroonbuis nabij de basis en bereiken zoo langs 
kortoren weg de honig. Bij dit illegitiem bezoek der bijen kan 
van een stuifmeeloverdragende werking natuurlijk geen sprake zijn. 
Daar bij widjen, zooals uit het bovenstaande volgt, wel steeds 
zeltbestuiving zal plaats vinden, zoo kunnen de typen veilig naast 
elkaar in een vergelijkende proef opgenomen worden. 
