— 653 — 
geen wortelknollen gevormd. Wel vormen zich aan de nodiën 
dezer uitloopers vaak een krans van wortels, maar geen dezer 
wortels verdikt zich nog tot knollen. Dit geschiedt algemeen eerst 
na een groeiperiode van 4 maanden. Bij den oogst van het 8 maandsche 
gewas zal zich dus een zekere discontinuïteit voordoen ten aanzien 
van de oudere en grootere knollen aan het oude stekgedeelte en 
van de daarnaast voorkomende veel jongere en ook kleinere knollen 
aan de uitloopers. 
Bij de qualiteitsbepaling speelt het zetmeelgebalte een groote 
rol. Er bestaan aanwijzingen, dat het zetmeelgehalte tot zekere 
hoogte stijgt met het ouder en grooter worden van den knol; on- 
derzoekingen hieromtrent zijn in gang. 
De verbruikswaarde der oudere knollen, dus vooral van degene, 
die aan het oorspronkelijk stekgedeelte gevormd zijn, kan nog ge- 
heel of gedeeltelijk verloren gaan, doordien deze knollen oogen 
tot ontwikkeling kunnen brengen en voorts doordien zij openbarsten. 
Deze beide nadeelige momenten hadden onder de gegeven om- 
standigheden nog niet plaats gevonden bij het 4-maandsch gewas. 
Voor zooveel de hooge knolproducenten aangaat, bleek de oogst 
van het 8-maandsch gewas ten opzichte van het 4-maandsch gewas 
slechts een plm. 3/2- voudige vermeerdering van het knolgewicht 
op te leveren, terwijl toch in het eerste geval de groeiperiode 2 
maal zoo lang was. 
De Inlandscbe boer schijnt het met den oogsttijd niet zoo nauw 
te nemen, maar als regel mag wel ge'den, dat hij de knolvorming 
aan de uitloopers niet afwacht. In het algemeen zal deze handel- 
wijze wel als rationeel beschouwd mogen worden, zooals uit bo- 
venstaande beschouwingen benaderend valt af te leiden. 
Van een vast omlijnd rijpheidsstadium is bij bataten weinig 
sprake. 
Op het tijdstip van oogsten is natuurlijk ook de aard der varië- 
teit van invloed en men zoude ook hier van vroegrijpe en laat- 
rijpe typen kunnen spreken. Dat factoren als bodem, klimaat (waar- 
in de planttijd begrepen is) eveneens een groote rol spelen aan- 
gaande de rijpheidsquaesties is licht begrijpelijk, zoodat, het zij 
nogmaals gezegd, het bovenstaande slechts van betrekkelijk waarde 
kan zijn. 
Om een inzicht te geven aangaande de groote verschillen in 
zetmeelgehalte der knollen van verschillende variëteiten, zullen hier 
