— 699 — 
(tegen Oidium Tuckeri Berk) en van rozen (tegen Sphaeroteca 
ponnosa Lev.) loonend zijn. 
Het is vaD veel belang hier na te gaan, -welke zwavel men ge- 
bruiken moet, aan welke eischen zij moet voldoen voor ons doel 
en hoe hare werking verklaard wordt. 
Zwavel komt in vrijen toestand in vulcanische streken voor. 
Vooral in Sicilië, de Romagna en Mexico worden er uitgestrekte 
lagen van gevonden, in welke zij met gips, kalk of mergel is ver- 
mengd. Ofschoon zij ook uit zwavelkies en als nevenproduct bij 
sommige fabriekprocessen wordt gewonnen, voorzien de twee Ita- 
liaansche centra de wijnbouwende streken in Europa van gemalen 
ruwe zwavel. De ruwe zwavel wordt verkregen door uitsmelting 
van de vulkanische zwavel; de aardachtige verontreinigingen zet- 
ten zich daarbij meer of minder volkomen af, vandaar dat deze 
zwavel nog in vier kwaliteiten in den handel is, van welke de 
eerste twee bijna geheel zuiver zijn, de derde tot 4°/ 0 en de vierde 
grootere en zeer afwisselende hoeveelheden van de natuurlijke bij- 
mengselen bevat. De derde kwaliteit wordt het meest gebruikt 
voor de bestrijding van den wijnstokmeeldauw in de wijnbouwende 
streken. Bij ons, waar de vraag veel kleiner is, zal men meest 
tot pijpzwavel zijne toevlucht nemen. Deze is door destillatie ge- 
zuiverd en opgevangen bij een boven het smeltpunt gelegen tem- 
peratuur. Evenals de ruwe zwavel is zij dus uit den vloeibaren 
toestand gekristalliseerd. Deze overeenkomst is gemakkelijk ook 
na het fijnmalen waar te nemen. Het microscoop geeft n.1. bij 
beide deze soorten splinters te zien met scherpe hoeken en kanten. 
Bloem van zwavel daarentegen, die gesublimeerd is, dus als 
kritallen zich kon afzetten bestaat uit kleine sphaeroiden of com- 
plexen van sphaeroiden. Zij valt al te gemakkelijk van de blade- 
ren af en is daarom minder gewild. Met ammoniak gewasschen 
zwavel en gepraecipiteerde zwavel bezitten een graad van zuiver- 
heid, die voor phytopathologische doeleinden totaal overbodig is, 
terwijl zij geen van beiden aan de bladeren blijven hangen. 
Waar het wel op aankomt is, dat het poeder zoo fijn mogelijk 
zij, opdat een zoo groot mogelijk oppervlak aan oxydatie zij bloot- 
gesteld, zeer waarschijnlijk toch oefent de zwavel haar werking uit 
doordat zij, zoolang er korrels van op het blad liggen, zwavel- 
dioxyde afstaat. Het zwavelen is dus zoowel een voorbehoed- als 
een geneesmiddel : de dampen van zwaveldioxyde dooden zoowel 
