— 709 — 
sloten is; vóór dit stuiven zal de toegang tot de bloem voor insecten 
dus bezwaren opleveren. 
De helmknoppen van vier meeldraden bevinden zich, in het be- 
ginstadium van bloei, ongeveer op gelijke hoogte met de stempels, 
waardoor de directe zelfbestuiving mogelijk wordt. De helmknop 
van de vijfde meeldraad staat iets onder den stempel. Heeft de 
bloemkroon allengs zijn zoom min of meer vlak uitgespreid, dan 
zijn de meeldraden iets hooger opgericht, zoodat de vier eerst- 
bedoelde helmknoppen thans even boven den stempel staan. 
De bloemen gedragen zich niet allen gelijk. Bij sommige treedt 
het stuiven der helmknoppen pas in, nadat de bloemkroon zich 
reeds vrij ver geopend heeft. In dit geval is de kans voor bas- 
taardeering natuurlijk grooter. 
Kunstmatige zelfbestuiving bij tabak is reeds door verschillende 
onderzoekers uitgevoerd. Darwix vond, dat de aldus verkregen 
zaden planten leverden, die in geen enkel opzicht als achter- 
lijk beschouwd mochten worden. 
Dat bij tabak zelfbestuiving een groote rol speelt mag aange- 
nomen worden. Natuurlijke bastaardeering, door overdracht van 
stuifmeel door insecten is echter zeer zeker mogelijk en men zal 
hiermee steeds rekening moeten houden. 
4t> 
Teytm. XVIII. 
