— 711 — 
Het beste zou het zijn de zaden te betrekken uit streken, waar 
de Liberiakoffie in het wild groeit; in dat geval kan natuurlijk 
ónmogelijk van degeneratie der moederplanten sprake zijn. Daarom 
werden eerst uit West- Afrika door het Departement. Liberiazaden 
besteld; de zending leverde echter geen resultaat op: alle zaden 
hadden hun kiemkracht verloren. Men moet dit uitsluitend aan 
■de ondoelmatige verpakking toeschrijven; zorgvuldig verpakte kof- 
fiezaden, die ik na een even lange of langere reis uit Brazilië, de 
Fransche en de Onafhankelijke Corgo ontving, hadden hun kiem- 
kracht ten minste gedeeltelijk behouden. De proeven met invoer 
van Liberiazaad uit Afrika zullen nog eens herhaald worden. 
Verder wendde het Departement zich tot Dr. C. J. J. van Hall, 
Inspecteur van den Landbouw in West Indië; de heer H. H. T. 
vam Lennep had bjj een bezoek aan die kolonie opgemerkt, dat de 
Liberia er buitengewoon krachtig groeide en geen ziekten vertoonde. 
Eerst werd door middel van wederkeerige zendingen gezocht naar 
een verpakkingswijze, die het behoud der kiemkracht waarborgde; 
de beste resultaten werden bereikt met verpakking van goed ge- 
reinigde hoornscbilkoffie in niet al te fijn gestampt houtskoolpoeder. 
Wat betreft den stand van de Liberiakoffie in Suriname schreef 
Dr. van Hall: 
„Inderdaad is de koffiebladziekte hier onbekend en de dracht 
„der boomen zoowel als de kwaliteit van het product zijn uitstekend. 
„In de laatste jaren komt echter een ziekte inde aanplant Liberia 
„voor; de ware oorzaak is ons nog niet bekend. De plantage 
„Clevia is echter vrij van deze ziekte. Zoo ook de plantage 
„Voorburg, van welke ik nog een partij van ongeveer 100 K.G. 
„gepulpte koffie verwacht ter latere verzending aan Uw Depar- 
tement.” 
De koffie van de plantage Clevia werd ongeveer 20 Sept. uit 
Paramaribo verzonden, kwam 6 December te Tandjong Priok aan, 
en werd 13 December uitgedeeld. De zaadkoffie van Voorburg 
werd een paar weken later verzonden. De beide zendingen werden 
onder de volgende belanghebbenden verdeeld: 
1. De administrateur van den Proeftuin voor koffie te Bangilan. 
2. De Secretaris van het Alg. Syndikaat voor koffie e. a. Berg- 
cultures in Nederl.-Indië. 
3. De Secretaris van de Plantersvereeniging Semarang — Kedoe. 
4. De Administrateur van het Land Semplak. 
