— 720 — 
beriakoffie op Java zwakker geworden is, maar dat de schimmel 
van de bladziekte hier heviger geworden is. 
Deze uitslag van de proef was te verwachten en werd dan ook 
voorspeld in een advies aan de Soekaboemische Landbouwvereeni- 
ging van 11 September 1906. Door die vereeniging waren eenige 
vragen ter beantwoording aan het Departement van Landbouw 
toegezonden; zij volgen hier met het gegeven antwoord. 
„lo Wat kan de oorzaak zijn van den zoo merkbaren achteruit- 
gang in den Liberiakoffieboom ? 
„...De beschouwingen, die van de zijde der planters over het 
„vraagstuk gepubliceerd zijn, en eigen waarnemingen bij het be- 
„zoek van koffielanden doen mij overhellen tot de meening, dat de 
„z.g. degeneratie van de Liberiakolfie niet berust op een in. 
„wendige, als het ware ingeboren neiging tot achteruitgang — zooals 
„zoo dikwijls verdedigd wordt — maar veeleer op uitwendige fac- 
toren. Proeven en waarnemingen omtrent talrijke plantenziekten 
„hebben geleerd, dat ziekten van verwante soorten zich op nieuwe 
„in cultuur genomen vormen gaandeweg kunnen aanpassen; dat 
„verder in het algemeen wel telkens weder nieuwe plagen zich in 
„de aanplantingen nestelen en verspreiden, maar slechts hoogst 
„zelden van reeds bestaande de ongunstige invloed kan worden 
„geneutraliseerd. De Java-koffie, wier productiecijfers per bouw 
„belangrijk gedaald zijn, onder invloed van bladziekte en andere 
„plagen, is een voor de hand liggend voorbeeld. 
„2o Welke middelen zouden kunnen worden aangewend om we- 
„der in het bezit te komen van een krachtigen, en goed pro- 
„duceerenden Liberiakoffieboom? 
„a. door den invoer van nieuw zaad uit Liberia. 
„Wanneer de achteruitgang op uitwendige factoren berust, zullen 
„de uit ingevoerd zaad gekweekte planten daaraan evengoed on- 
„derworpen zijn als de uit op Java gewonnen zaad opgroeiende- 
„Het zwaartepunt van het vraagstuk ligt dus m.i. niet in den 
„invoer van versch zaad uit het land van oorsprong. Toch scheen 
„mij zulk een invoer zeer gewenscht : geen middel ter verbetering der 
„cultuur mag onbeproefd gelaten worden. De mogelijkheid bestaat, dat 
„in de zaaisels van ingevoerd zaad nog nieuwe typen gevonden wor- 
„den, die beter zijn dan de thans op Java voorkomende. Over de va- 
„riaties van Liberiakoffie in het land van oorsprong staan mij slechts 
