— 767 — 
Is dus in dit opzicht moeilijk eenige verbetering aan te 
brengen, in de behandeling der bedden kan, meen ik, nog 
wel iets verbeterd worden Op maagdelijken grond of 
anders op flink gemesten bodem aangelegde bedden, die 
zoo droog mogelijk gehouden, in vochtige streken goed 
gedraineerd worden, geven naar mijn indruk de beste 
resultaten: plantjes, die practisch vrij zijn van Hemileia 
en een goed ontwikkeld wortelstelsel bezitten. Een ge- 
regelde bespuiting met Bordeaux’sche pap schijnt de blad- 
ziekte te kunnen voorkomen. Men moet van dat middel 
geen genezing van de bladziekte verwachten; het kan 
slechts dienen om. deze te voorkomen. De bespuiting moet 
dus toegepast worden vóór de Hemileia optreedt en telkens, 
wanneer de plantjes een paar stel bladeren ontwikkeld 
hebben, herhaald worden. Ik heb bedden gezien op de 
onderneming Kali Mas in het Bodja’sche, die niet eens op 
maagdelijken grond waren aangelegd ; dank zij een twee 
of drie maal herhaalde bespuiting met Bordeausche pap 
droegen de meeste, reeds overjarige, Liberiaplanten nog de 
kepelblaadjes. Bij het uitplanten echter hebben ook deze 
planten van bladziekte te lijden gehad. Het geval scheen 
mij wel de moeite waard om vermeld te worden, aange- 
zien men bij het kweeken van Liberiaplanten, die bij het 
enten voor onderstam moeten dienen, dikwijls reeds moeite 
ondervindt. 
Te Buitenzorg is het mij niet gelukt de bedden door be- 
spuiting met Bordeau’sche pap geheel vrij van bladziekte 
te houden ; wel trad de Hemileia in de bespoten bedden 
veel minder op dan in de onbespotene. 
Een derde strijdmiddel tegen de bladziekte is de selectie. 
Ik wil hier over dit punt iets langer spreken, omdat men 
zich soms, meen ik, verkeerde voorstellingen maakt van 
den invloed, dien de selectie in dit opzicht kan uitoefenen. 
Men moet niet verwachten, dat het gelukken zal een 
voor Hemileia absoluut immuun type te krijgen. Zulke 
resultaten zijn door selectie niet te bereiken; wel heeft 
