— 768 — 
men in verschillende cultures vormen kunnen verkrijgen, 
die door een of ander kenmerk van de andere verschilden, 
waardoor de ziekte minder vat op hen had. Een bekend 
voorbeeld is een graansoort, die betrekkelijk laat in het 
jaar boven den grond komt en die daardoor vrij blijft van 
een schimmelziekte, die in een vroeger jaargetijde optreedt 
en dan dikwijls groote verwoestingen kan aanrichten. 
Een ander voorbeeld leveren de koffiehybriden, die practisch 
vrij blijven van de bladziekte, niet, doordat zij eenig spe- 
cifiek gif tegen de schimmel bevatten, maar wegens hun 
buitengewoon krachtigen groei. 
Daarom wordt bij de Liberiaselectie bij het uitkiezen der 
moederboomen in de eerste plaats gelet op het takkenstelsel. 
Een oude boom, die nog goed in zijn primair en secundair 
hout zit, heeft zeker gedurende zijn vorig leven weinig last 
van bladziekte gehad. Zulke boomen zullen misschien niet 
tot de hoogste producenten belmoren, maar zijn voofdeeliger 
dan de typen, die wel is waar in één jaar een bijzonder groo- 
ten oogst opleveren, maar daarna ook voor goed afgeschre- 
ven kunnen worden, omdat zij na den oogst hun takken 
laten vallen, geen nieuw vruchthout meer vormen en geen 
deel meer nemen aan de productie. Een geregeld, zij het 
ook middelmatig produceerend type is natuurlijk veel 
voordeeliger. Daarom wordt bij de selectieproeven zooveel 
mogelijk daarnaar gezocht; het is mijn overtuiging, dat 
wij een ras met die kenmerken zullen bereiken. Hierme- 
de zijn echter jaren gemoeid en zoo lang kan de noodlij- 
dende cultuur niet wachten. 
Wij zien dus, dat wij op het oogenblik geen middelen be- 
zitten om op de landen, waar de Liberia de bovengeschetste 
achteruitgang vertoont de jonge aanplantingen nog te doen 
slagen. Het eenige, wat men onder die omstandigheden doen 
kan, is iets anders te planten. Gelukkig bezitten wij van 
koffie twee vormen, die op de meeste landen de zekerheid 
geven een rendabelen aanplant op te leveren, nl. de robusta 
en de hybride. Voor een uitvoerige beschrijving van de 
