774 — 
Aanplant Februarie 1905 
(10 X 10) 
1906 2 pic. p. bouw 
1907 10 pic. p. bouw -j- nog vrucht aan de boomen. 
Aanplant Februari 1904, 12 X 12 met kruisplant: 
1905 een weinig 
1906 8 pic. p. bouw 
1907 25 pic. p. bouw, met nog vrucht a/d boomen. 
Deze hooge productiecijfers, en vooral de omstandigheid, 
dat de plant reeds zoo spoedig flinke oogsten gaat ople- 
veren, maken, dat deze koffiesoort aangewezen is voor 
landen, die een snelle vermeerdering van hun productie 
dringend noodig hebben. 
In sommige gevallen verdienen hybriden-enten echter de 
voorkeur boven de robusta. Zoo is de laatste zeer gevoe- 
lig voor wind, terwijl tak-enten van de Kali Mas-hybriden 
daartegen vrij goed bestand zija. Op plekken, waar de 
schaduw niet slagen wil, doet men beter hybriden te 
planten; de robusta heeft een zware beschaduwing noodig, 
terwijl de hybriden in dat opzicht minder gevoelig zijn. 
Voor sterke hellingen, vooral op die waarop sterke afspoeling 
heeft plaats gehad, schijnt mij de hybride ook beter geschikt. 
Op aaltjesstukken lijkt het mij veiliger, geen robusta- 
koffie te planten. Wij moeten een onderscheid maken 
tusschen de beide in koffie levende Tylenchus-soorten : een, 
Tylenchus Coffeae, heb ik tot nu toe alleen in wortels van 
Javakoffie kunnen aantoonen, tenminste wat betreft het 
van ondernemingen ingezonden ziektemateriaal. Het is 
mij echter bij infectieproeven met jonge plantjes gelukt, dit 
aalte ook op robusta te doen overgaan ; alle plantjes uit het 
kunstmatig geïnfecteerde zaaisel werden er hevig dooraange. 
tast en het meerendeel stierf eraan. De gelijktijdig ermede 
besmette Liberiaplantjes daarentegen hebben nog geen spoor 
van ziekte vertoond. Ik meen daarom wel te mogen zeggen, 
dat robusta-koffie gevoeliger is voor aaltjes dan Liberia. 
