( 202 ) 
schijnselen het begrip van potentiaal noodwendig in de 
experimentele elektriciteitleer moet opgenomen worden, 
kan het raadzaain schijnen, daarvoor den reeds gangbaren 
term spanning te behouden en er alle dubbelzinnigheid 
aan te ontnemen door spanning te noemen dien toestand 
eens geelektriseerden geleiders, welke door een op afstand 
geplaatsteu en door een duTinen draad' met den elektrometer 
verbonden elektrometer geraeten wordt *). Hierdoor zoude 
echter het voorgestelde doel uiet bereikt zijn. Het begrip 
van potentiaal heeft eenen wijderen omvang dan in de ge- 
geven definitie uitgesproken is. Immers heeft de potentiaal 
eene bepaalde waarde, niet alleen aan de oppervlakte der 
geleiders, maar ook in elk punt der uitwendige ruimte. 
De ketinis dier «aarde buiten de geelektriseerde ligchamen, 
waar zij van punt tot punt veranderlijk is, levert buiten- 
dien, gelijk wij spoedig zien zullen, belangrijke toepassin- 
gen op en kan door meting even goed verkregen worden 
als aan de oppervlakte der geleiders. Daar dit onderwerp, 
zoover mij bekend is, nog niet opzettelijk is behandeld, 
zal ik mij hier eene körte wiskundige ontwikkeling ver- 
oorloven. 
Hoewel de potentiaal der op de oppervlakte eens ge- 
leiders verdeelde elektriciteit door dezelfde formule 
wordt aangeduid, hetzij het punt, waartoe zij betrekkelijk 
is, binnen of buiteu de oppervlakte ligt, leidt de integra- 
tie echter in die twee gevallen tot twee verschillende func- 
tien der coördinaten van het punt, die alleen voor punten, 
in de oppervlakte gelegen, zamenvallen. Ik zal die func- 
tien door de namen inwendige en uitwendige potentiaal en 
door de teekens V,- en V« onderscheiden. 
Bij eene bolvormige oppervlakte bestaat er eene een- 
') Von bezold. S. 18, noot. 
