( 266 ) 
afhankelijk is van velerlei orastandighedeii. Eene gemeen- 
schappelijke maat, waarmede zij in elk geval kan worden 
bepaaldj is te vergeefs gezöcht. Wel heeft men gemeeud, 
dat bijv. de warrateontvvikkeling, die in de meeste geval- 
len van verbinding wordt waargenoraen, daartoe zou kun- 
nen dienen, raaar sedert bet vast Staat, dat soins verbin- 
dingen tot stand komen met warmteverbruik in plaats van 
warmteontwikkeling, en dat ontledingeu daarentegen sorns 
met voortbrenging van wärmte gepaard gaan, is het meten 
der voortgebragte wärmte niet genoegzaam ter bepaling 
van de grootte der affiniteit. Het uitzigt blijft open, dat 
op dit gebied het beginsel van behoud van arbeidsvermo- 
gen even rijke vruchten zal dragen als het reeds bij an- 
dere natuurwerkingen heeft opgeleverd. 
Maar al is het dan ook, dat men, ten minste voor het 
oogenblik, de affiniteit niet kan meten, dat is: in verge- 
lijkbare cijfers uitdrukken, toch mögen wij haar bij de 
geringe kennis, die wij omtrent haar bezitten, niet ver- 
waarloozen bij de beschouwing van scheikundige werkiiigen. 
In geeu geval kan de affiniteit door de atomiciteit wor- 
den gemeten. Dit zou alleen dan mogelijk zijn, wanneer 
l". in eene verbinding de affiniteit van het eene radicaal 
door het toetredend aantal atomen van een monatoiuisch 
radicaal geheel en absoluut werd voldaau (absolute verza- 
diging) en 2“. wanneer het vaststond, dat de toetredende 
atomen dier raonatomische stof alle met gelijke kracht (of 
met onder elkauder vergelijkbare krachten) werden gebon- 
den. Voorloopig merk ik omtrent het eerste punt aan, dat 
uit geen enkel feit blijkt, dat ooit deze absolute verzadi- 
ging plaats heeft, en omtrent het tweede, dat de ohderstel- 
ling, als zoudeu verscheidene atomen eener monatomische stof 
alle met gelijke kracht door een polyatomisch atoom ge- 
benden zijn, ZOO al niet onwaar althans zeer onwaarschijn- 
lijk is. Toegegeven evenwel, dat beide onderstellingen be- 
