( 361 ) 
maar wier vervaardiging veel te omslagtig was om bijval 
te kunnen vinden. Een beter lot verdiende .en verwierf 
zieh de onderverdeeling door diagonalen, die het eerst, in 
het jaar 1573, door digges * * * §) ) werd beschreven, maar die 
weder billijkerwijze werd verdrongen door den vernuftigen 
hulpboog, dien veenier (werner) f) in het jaar 1631, 
het eerst bij een quadrant heeft aangebragt, en dien wij 
gewoon zijn, wederregtelijk, naar nunez, een nonius te noe- 
men. De zoogenaamde nonien hebben aan de sterrekunde 
onberekenbare diensten bewezen en zij zijn voor kleinere, 
werktuigen, zoo als de zeevaart die behoeft, onontbeerlijk 
gebleven. 
De snelle vooruitgang der sterrekunde, na den tijd ba- 
rer hervorraing, deed aanhoudend eene behoefte aan verbe- 
terde werktuigen ontstaan en toen^ ook bij de volstrekte 
plaatsbepaling van hemellichten, een deel van eene boogs- 
secunde als eene belangrijke grootheid beschouwd moest 
worden, konden de nonien niet meer aan de eischen der 
sterrekunde voldoen. Toen de metingen in de sterrekunde 
nog ver verwijderd waren van de tegenwoordige naauw- 
keurigheid te bezitten, scheen men zieh reeds over het 
gebruik van nonien te bezwaren en meer van schroeven te 
verwachten. Zoo heeft reeds hooke, de tijdgenoot van 
NEWTON §), voor het onderverdeelen des boogs van een zij- 
ner werktutgen, eene schroef aangewend, en in het jaar 
1714 voerde lodvjlle **) de onderverdeeling des boogs 
door eenen, in den kijker aangebragten, schroefmikrometer 
in, waarvan men zieh in Erankrijk gedurende een’ gerui- 
men tijd bediende. Bird, wieu, in het begin der verle- 
*) TnOHAS DIOOES, Alae seu icalae mathematicae. Londini, 1573. 
t) Pierre vernier, La construction, l'usage elksproprieUs du cadran 
nouveau. Bruxelles, 1631. 
§) W. PBAR.SON, Practical Astronomy, Vol. II. bl. 95. 
**) Astronomie pur M. de la lande, Art. 2366. 
