( 377 ) 
fout der schroef ontstaan, als die rand niet volkomeu plat 
is of niet volkoinen loodregt Staat op de as der schroef. 
Het is mij oiilangs, op eene merkwaardige wijze, gebleken, 
dat uit de genoemde bron eene gruwelijke periodieke fout 
kan voortvloeijen , zelfs bij eenen mikrometer van eene 
wereldberoemde werkplaats herkonistig. Daar dit mijn we- 
dervaren leerzaara kan zijn voor anderen, acht ik mij tot 
zijne mededeeling geregtigd. 
De nieuwe sterrewacht alhier verkreeg de werktuigen 
der oude sterrewacht en werd bovendien raet eenen meri- 
diaan-cirkel en eenen kijker, wiens opening 7 Par. duimen 
bedraagt, toegerust. Ik had den nieuwen kijker gewenscht, 
opdat een werktuig aanwezig zoude zijn, bepaaldelijk be- 
stemd voor het volbreugen van fijne inetingen aan den he- 
mel, terwijl de oude kijker, met eene opening van 6 Par. 
duimen, ongestoord, voor de betrekkelijke plaatsbepaling 
van planeten en kometen zijne diensten zoude kurmen blij- 
ven bewijzen. De reden, waarom, voor de nieuwe sterrewacht 
te Leiden, oorspronkelijk een kijker werd gevraagd, veel 
kleiner dan die, welke elders voor het volbrengen van 
fijne -raetingen worden aangewend, was eenvoudiglijk hierin 
gelegen, dat de stichting van eene sterrewacht bij ons lan- 
gen tijd was verdaagd, ora het geld, daf zij zoude kosten 
en ik daarom vermeende, zoowel met betrekking tot de 
werktuigen als met betrekking tot het gebouw, mijne 
eischen zoo laag uiogelijk te moeten stellen *). De kij- 
ker werd ontboden uit het beroemde optisch Instituut te 
München, door fkaunhofer gestiebt en thans in eigendom 
van de Heeren g, merz en Zoiren. De Heer steinheil 
De beginselen, waarop ingue voorstellen ointrent de nieuwe ster- 
rewacht hebben gerast, zgn ontwikkeld in het geschrift: De inrigting 
der steirewachten, öesclireven nmir de ste.rrewachl up den fteuvef Pulkotva 
en het ont'verp eener slerrewncht voor de hoogeschool te Leiden. Leiden, 
bij iC. W.'SIJTHOFF, 1854. 
