( 23 ) 
genoemd, en uit een of twee, zelden drie, mantels: de »in- 
tegumenten”, welke den nucellus omgeven en met hem in 
het onderste gedeelte van het ovulum samensmelten. De 
kiemzak biedt in zijne ontwikkeling, in de tot nog toe goed 
bekende gevallen, zoo weinig overeenstemming aan met de 
ontwikkelingswijze van de macrosporen der Cryptogamen, 
dat men er tot lieden zelfs niet eenstemmig over denkt, wat 
bi] de Phanerogamen als liomologon van een sporangium 
behoort te gelden. Sommigen beschouwen als zoodanig het 
geheele ovulum, anderen weder alleen zijn nucellus. Of 
Organen, met de integumenten homoloog, bij de Vaatcrypto- 
gamen voorkomen, wordt evenzeer verschillend beoordeeld. 
Kortom. dat de Phanerogamen, en meer in het bijzonder 
hare lagere klasse : de Gymnospermen, moeten zijn afgestamd 
uit planten, welke in de belangrijkste punten veel op te- 
genwoordig levende Vaatcryptogamen geleken, blijkt duidelijk 
uit de overeenkomst van macrospore en kiemzak; hoe echter 
die afstamming geschiedt kan zijn, en welke de mogelijke 
tusschen-stadien w r aren, weet men zieh niet voor te stellen. 
Slechts een nieuw feit, hetwelk eenig licht over die vra- 
gen scheen te zullen verspreiden, is vier jaar geleden be- 
hend geworden. De Deensche botanist Warming merkte 
namelijk in jonge ovula van Cycadeeen op, dat de kortelings 
gevormde kiemzak er omgeven is door een aantal cellen, 
welke hem deden denken aan de moedercellen van sporen 
in een sporangium. Warming neemt dan ook aan, dat bij 
de Cycadeeen, behalve de eene zieh ontwikkelende' macro- 
spore, nog andere, zieh niet deelende, macrosporen-moeder- 
cellen aanwezig zijn. Hoe die groep van moedercellen zou 
ontstaan en op welke wijze de eenige macrospore zieh begint 
te ontwikkelen, werd door hem niet aangegeven. 
Warmin'g’s beschouwing had niet dien invloed, welke men 
er van zoude hebben mögen verwachten. De oorzaak daar- 
van lag hierin, dat de waarnemingen, waarop zij zieh 
grondde, gering in aantal en niet geheel volledig waren, 
•zoodat de vereischte waarborgen voor zekerheid ten deele 
ontbraken. V an die onvolledigheid mag allerminst den on- 
derzoeker een verwijt worden gemaakt; zij vindt hare ver- 
