( 145 ) 
van op die der onvolledige berust, terwijl Dr. Korteweg 
beide gevallen onafhankelijk van elkander behandelt. 
Natuurlijk moet gebruik worden gemaakt van de geheel 
bekende werking van een gesloten stroom op een (onvol- 
ledig) stroomelement. Ik heb daarom in de eerstvolgende 
§§ aangewezen, op welke wijze men die met zekerheid uit 
de waarnemingen kan afleiden, zonder daarbij van eene for- 
mule voor de onderlinge werking van twee stroomelementen 
gebruik te maken. In § 8 en volgende vindt men dan 
de afleiding der algemeene uitdrukkingen voor stroomele- 
menten. 
§ 2. De nauwkeurigste metingen, die men over de elec- 
trodynamische verschijnselen bezit, hebben geleerd, dat de 
onderlinge werking van twee gesloten lineaire stroomgelei- 
ders, die zieh als vaste lichamen van onveranderlijken vorm 
gedragen, en dus slechts versehuivingen en wentelingen kun- 
nen ondergaan, geheel gelijk is aan die van twee magne- 
tische dubbellagen. Om deze le verkrijgen denke men zieh 
bij elken geleider een oppervlak aangebracht, dat door den 
geleider begrensd is, voorts een tweede oppervlak, overal 
sjp oneindig kleinen afstand van het eerste en voorzie het 
eene met noord-, het andere met zuidmagnetisme op zooda- 
nige wijze, dat aan elke hoeveelheid noordmagnetisme op 
het eene oppervlak eene even groote hoeveelheid zuidmag- 
netisme op het andere beantwoordt en dat het product van 
de vlaktedichtheid en -den afstand der beide vlakken (het 
moment der dubbellaag) overal gelijk is aan de intensiteit 
van den stroom, in electromagnetische maat uitgedrukt. 
Daarbij moet het noordmagnetisme aan die zijde van het 
oppervlak worden aangebracht, van waar uit gezien de 
richting van den stroom tegengesteld is aan die der wijzers 
van een uurwerk. Wij noemen zulk eene draaiingsrichting 
positief, die der wijzers van een uurwerk dus negatief. In 
het algemeen zullen wij zeggen, dat de richting eener wen- 
teling en die van eene lijn loodrecht op het vlak daarvan 
getrokken dan overeenstemmen, wanneer de lijn naar die 
zijde loopt, van waar uit gezien de wenteling positief is. Door 
dezen regel wordt b. v. bij een koppel de richting der as 
VEKSL. EU MEDED. AID. NATUL'KK. 2de BEEKS. DEEL XVII. 
10 
