( 177 ) 
bestanddeelen zelven voortgebracht en zooveel bitte ontwik- 
keld, dat verkoling plaats vindt en bij toetreding der lucbt 
de massa vlam vat. Het lange gebruik en bet blootstaan 
aan de lucbt van de stoffen, die als lompen in bet pakliuis 
komen, rnaken deze wijze van zelfontbranding zeer onwaar- 
scbijnlijk. 
Er is echter eene geheel andere sclieikundige werking, die 
tot de zelfontbranding der lompen aanleiding kan geven en 
deze reeds meermalen veroorzaakt beeft, nl. de inwerking 
der zuurstof van de lucbt op de weefsels, wanncer zij, zoo- 
als dit bij lompen meestal plaats vindt, bezoedeld zijn met 
vette licbamen. 
Vloeibare en vooral drogende olien (lijnolie, bennepolie, 
notenolie, enz.), maar ook de niet drogende (boomolie, raap- 
olie, koolzaadolie, enz.) nemen de zuurstof uit de lucbt op ; 
de niet drogende in den regel langzamer en voortdurender 
dan de drogende, die bet spoedig en sterk, doch soms in 
langen tijd weinig of niet, en dan eensklaps zeer sterk doen. 
Bij deze verbinding der zuurstof met de bestanddeelen der 
vette licbamen, wordt wärmte ontwikkeld, die echter, wan- 
neer genoemde stoffen aan de vrije lucbt zijn blootgesteld, 
door de afkoeling naar buiten nauwelijks merkbaar wordt. 
Gescliiedt zij echter in eene groote massa lompen, zoodat de 
plaats, waar de zuurstof-opneming en warmte-ontwikkeling 
plaats vinden, door de omgevende lagen tegen de afkoeling 
van de buitenlucht en tegen lucktstroomen bescbermd wordt, 
dan kan de ophooping van wärmte zoo groot worden, dat 
verkoling en gloeiing ontstaan, terwijl de gemakkelijk brand- 
bare lompen die gloeiing voortplanten, en, wanneer deze tot 
de buitenste lagen genaderd is, de gebeele massa ontvlamt. 
Het onder de lompen veelvuldig voorkomend poetskatoen, tot 
bet reinigen van macbinen gebruikt, en dus met olie door- 
trokken, is eene voor zelfontbranding boogst gescbikte stof. 
Opmerkelijk is bet dat, terwijl in bet genoemde rapport 
der Heeren Melder, van der Boon Mesch en Rijk, over de 
zelfontbranding van met olie bedeeld linnen, katoen, enz., 
uitvoerig gekandeld wordt, de lompen niet bij name genoemd 
zijn in de bij dat rapport gevoegde lange »Lijst der diverse 
» artikelen, welke, volgens opgave van bet Ministerie van 
TERSL. EN MKDED. AID. NATUVBK. 2dc BEEKS. DEEL XI IT. 
12 
