( 180 ) 
door de warmtestroomingen aan de berekening te onderwer- 
pen, liet mogelijk te maken, ook uit proeven bij grootere 
dichtheden genomen, den warmtegeleidings-coefficient af te 
leiden ; bovendien zou dan uit die proeven de coefficient der 
inwendige wrijving moeten volgen, daar deze klaarblijkelijk 
op de intensiteit der warmtestroomingen van invloed moet zijn. 
Toen ik met dit onderzoek begonnen was verscheen eene 
verkandeling van Oberbeck *) over hetzelfde onderwerp en 
nu onlangs werd door L. Lorenz f) eene berekening met 
lietzelfde doel uitgevoerd. Geen dezer natuurkundigen heeft 
intusschen het vraagstuk geheel opgelost. Oberbeck vindt de 
hoeveellieid wärmte, die door de stroomingen wordt overge- 
voerd, in den vorm eener reeks, waarvan de eerste term met 
de derde macht van het temperatuurverschil evenredig is, 
terwijl de volgende termen nog hoogere machten daarvan be- 
vatten. Eene oppervlakkige beschouwing van de uitkomsten 
der proeven van Kundt en Warburg §) en van die van 
Winkelmann * * §) **) leert echter reeds, dat het deel der over- 
gevoerde wärmte, dat van de stroomingen afhangt, geen term 
evenredig aan de derde macht van het temperatuurverschil 
kan bevatten en Oberbeck meent dan ook, dat bij dichthe- 
den, die niet zeer klein zijn, de door hem opgestelde reeks 
zal divergeeren, en dus de werkelijkheid niet kan voorstellen. 
De uitkomst, waartoe Lorenz geraakt, is in betere over- 
eenstemming met de ervaring. Hij behandelt het bijzondere 
geval van de stroomingen längs eene verticaal geplaatste, 
verwarmde plaat en vindt voor de afkoelingssnelheid eene uit- 
drukking, waarin het temperatuurverschil met den exponent 
5 
— voorkomt, hetgeen met de uitkomst der proeven van Dulong 
4 
en Petit in bevredigende overeenstemming is. Ook die van 
Kundt en Warburg en van Winkelmann strijden niet met 
*) Oberbeek, Wied. Ann. Bd. 7, p. 271. 
f) Lorenz, Wied. Ann. Bd. 13, p. 583. 
§) Kundt en Warburg, Wied. Ann. Bd. 156, p. 177. 
**) Winkelmann, Wied. Ann . Bd. 156, p. 497. 
