RAPPORT OYER EENE VERHANDELING 
VAN 
Dr. H. H A G A, 
GETITELD : 
BEPALING VAN DE TEMPERATUURSVERANDERINGEN BIJ 
SPANNEN EN ONTSPANNEN VAN METAALDRADEN, 
EN VAN HET 
MECHANISCH EQU1VALENT DER WÄRMTE. 
Uitgebrackt in de Vergadering van 26 November 1881. 
In cleze verhandeling heeft de Sckrijver zieh ten doel ge- 
steld een reeks van proefnemingen mede te deelen, door 
hem genomen om te onderzoeken in hoeverre, bij spannen en 
ontspannen van metaaldraden, een formule der mechanische 
warmtetkeorie bevestigd gevonden wordt, welke de grootte 
aangeeft der temperatuursverandering, als een stof isentro- 
pisch en op omkeerbare wijze een drukverandering onder- 
gaat. 
Reeds door Joule was een dergelijk onderzoek ingesteld, 
maar op een wijze, die niet alle bedenkingen buitensluit — 
terwijl later Edlund door zijne proeven tot het besluit 
meende te nioeten körnen, dat de voortgebraclite tempera- 
tuursverandering slechts ongeveer 0,62 van die bedraagt, 
welke volgens de formule zou moeten ontstaan. 
Men heeft, de juistkeid van Edlund’s uitkomsten aanne- 
rnende, gezöcht naar de mogelijke oorzaak dezer afwijking. 
In de formule komt o. a. voor : de specifieke wärmte van 
het metaal bij standvastigen druk, en de uitzettingscoefficient. 
