( 214 ) 
niet waarschijnlijk is dat de soortelijke wärmte van metalen 
in gespannen eene andere is als in ongespannen toestand, en is 
van meening dat alleen nieuwe proeven de vraag kunnen be- 
slissen of de metalen zieh aan de mechanische warmtetheorie 
onttrekken. Te dien einde heb ik, evenals Edlund, metaal- 
draden gekozen, de temperatuursveranderingen bij spannen 
en ontspannen gemeten, en tevens van dezelfde draden den 
uitzettingscoefficient in gespannen toestand en de soortelijke 
wärmte bepaald. 
I. Temperatuursveranderingen bij spannen en ontspannen. 
a. Methode. 
De toestel, waardoor de draden gespannen konden worden, 
is in Fig. 1 afgebeeld : liet houten blök en het koperen stuk 
werden in de tafel vastgeschroefd ; in het koperen stuk be- 
vonden zieh stalen schroeven, wier kegelvormige uiteinden de 
horizontale as vormden, waarom de lief boom draaibaar was; 
de körte (10,5 c.M.) vertikaal geplaatste arm was een klem, 
waarin een ebonieten cilinder, welks as doorboord was, be- 
vestigd werd ; door deze opening en door eene gleuf in het 
houten blök ging de draad, die door twee op hem gesol- 
deerde koperen blokjes voldoende bevestigd kon worden. 
De horizontale plaatsing van den draad was gekozen om 
eene gelijkmatige temperatuur te kunnen verkrijgen, hetgeen 
door een dak van watten, dat aan alle zijden op de tafel 
rustte, volkomen bereikt werd. 
Door nu gewichten längs den langen (60 c.M.) hefbooms- 
arm te verschuiven, werd de spanning veranderd ; de grootte 
der verschuiving, kon geregeld worden door op den arm een 
koperen klem vast te schroeven. De gewichten werden dan 
van deze klem tot het uiteinde, of omgekeerd, verschoven, 
zoodat de draad tevens strak bleef. 
De temperatuursveranderingen, die bij het spannen en ont- 
spannen plaats grepen, moesten gemeten worden. Daartoe 
